الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧ - خطبه كتاب

قوله: و الذريعة: يعنى سبب و وسيله.

قوله: و اصل ذلك: مشاراليه « ذلك » ما تقترحه القرائح و معطوفات بآن مى‌باشد.

قوله: مقصود علم نحو مى‌باشد.

قوله: الى صوب: كلمه « صوب » بفتح صاد يعنى طرف و جانب.

قوله: كتابا فى ذلك: يعنى فى علم الاعراب.

قوله: منوّرا: حال است از « كتابا » و مقصود از آن « مزيلا » مى‌باشد.

قوله: من ارجاء قواعده: كلمه « ارجاء » بفتح همزه جمع « رجا » بوده يعنى كنار و ضمير مجرورى در « قواعده » به علم الاعراب راجع است.

قوله: كل حالك: كلمه « حالك » يعنى مشكل.

قوله: اصبت به: يعنى مصيبت زده شدم باين كتاب و مقصود از بين رفتن آن كتاب مى‌باشد.

قوله: و بغيره: يعنى و بغير آن كتاب از اموال و ثروت.

قوله: فى منصرفى: يعنى در بازگشتم.

قوله: فى عام سته و خمسين: يعنى سته و خمسين و سبعمأة.

قوله: حرم اللّه: مقصود مكّه معظّمه است.

قوله: خير بلاد اللّه: مقصود شهر مكّه معظّمه است.

قوله: شمّرت: يعنى بالا زدم.

قوله: و استأنفت العمل: يعنى عمل كه نوشتن كتابى در علم اعراب باشد را از نو شروع كردم.

قوله: لا كسلا: بفتح كاف و كسر سين يعنى بدون كسالت و بى‌نشاط بودن.

قوله: و لا متوانيا: توانى عبارتست از سستى.

قوله: و وضعت: يعنى جعلت و انشأت.

قوله: احكام: بكسر همزه يعنى اتقان و محكم نمودن.

قوله: و ترصيف: يعنى تأليف و جمع‌آورى مطالب.