الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٩ - استدلال مصنف بر جواز اعمال ان مخففه از مثقله

لكبيرة: خبر براى « كانت » .

قوله: و ان كادوا ليفتنونك‌ : آيه (٧٣) از سوره اسراء.

تجزيه و تركيب‌

ان: مخفّفه از مثقله.

كادو: از افعال مقاربه با اسمش.

ليفتنونك: فعل و فاعل و مفعول، جمله خبر است براى « كادوا » .

قوله: و ان وجدنا اكثرهم لفاسقين‌ : آيه (١٠١) از سوره اعراف.

تجزيه و تركيب‌

ان: مخفّفه از مثقله.

وجدنا: فعل ماضى، صيغه متكلم مع الغير، ثلاثى مجرد از باب ضرب، يضرب، متعدى، لازم.

اكثرهم: مضاف و مضاف‌اليه، مفعول اوّل براى وجدنا.

لفاسقين: مفعول دوّم براى « وجدنا » .

قوله: و دونه ان يكون مضارعا: يعنى و دون كون الفعل ماضيا ناسخا ان يكون ...

قوله: و ان يكاد الذين كفروا : آيه (٥١) از سوره قلم.

تجزيه و تركيب‌

ان: مخفّفه از مثقله.

يكاد: فعل مضارع، از افعال مقاربه.

الذين: موصول، اسم براى يكاد.

كفروا: فعل ماضى، صيغه جمع، مذكر، غائب، صله و عائد براى « الذين » .