الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣ - وجه اول

قوله: الّا تنصروه فقد نصره اللّه‌ : آيه (٣٩ و ٤٠) از سوره توبه.

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط، فاعل جزم، مبنى.

لا: حرف نفى، غير عامل، مبنى.

تنصروه: فعل و فاعل و مفعول، مجزوم به « ان شرطيه» فعل شرط.

فاء: جوابيّه.

قد: حرف تحقيق، غير عامل، مبنى.

نصره: فعل ماضى و ضمير متّصل بآن مفعولش مى‌باشد.

اللّه: فاعل براى « نصر » و جمله فعل و فاعل و مفعول محلا مجزوم بوده تا جواب براى « ان » باشد.

قوله: الّا تنفروا يعذبكم‌ : آيه (٣٩ و ٤٠) از سوره توبه.

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.

لا: حرف نفى، غير عامل، مبنى.

تنفروا: فعل مضارع، صيغه جمع، مذكر، حاضر، ثلاثى مجرّد از باب ضرب، يضرب و نصر، ينصر، صحيح، معرب، مجزوم به « ان » فعل شرط، ضمير جمع فاعل آن است، لازم، معلوم.

يعذبكم: فعل و فاعل و مفعول، مجزوم به « ان » ، جواب شرط.

قوله: و الّا تغفر لى و ترحمنى اكن من الخاسرين‌ : آيه (٤٧) از سوره هود.

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.