الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣١٩ - قصه كسائى با اصمعى در مجلس هارون الرشيد

يعنى: چه‌چيز را ناخوش مى‌دارد حرب نمودن بعد از حرب كردن از من درحاليكه من از نظر قوّه و طاقت مانند شتر لب شكافته مى‌باشم كه در سال هشت و نه بوده كه تازه دندانش روئيده باشد.

از براى چنين جنگى مادر زائيده است من را.

ثعلب گفت:

آيا بمثل همچون من چنين مى‌گوئى؟ البته اين مقطّعات و خرافات را براى تو نقل خواهم نمود تا آنها را ضبط و حفظ نمائى نه اينكه مطلبى را از تو بياموزم!

بدان كلمه « بازل » در اين بيت به رفع خوانده ميشود بنابراينكه صدر كلام بوده و جمله بمدّو بآن مستأنفه باشد.

و ميتوان آنرا مجرور خواند تا تابع براى ياء در « منّى » باشد و ممكنست آنرا بنابر حاليّت منصوب خواند.

سپس مصنّف مى‌گويد:

« ام » منقطعه بر مفرد داخل نميشود فلذا حضرات در جمله « انّها لابل ام شاء» مبتدأ را مقدّر گرفته و بدين ترتيب آنرا جمله قرار داده‌اند.

ابن مالك در پاره‌اى از كتبش اجماع نحويّين را بهم زده و گفته است:

احتياجى به تقدير مبتدأ نيست و پنداشته كه « ام منقطعه» مفردات را نيز عطف مى‌كند مانند « بل » و در مثال مزبور « ام » را به « بل » تقدير نموده نه همزه.

وى براى تثبيت مرام خود بقول برخى از اهل لسان استدلال كرده كه مى‌گويند:

انّ هناك لابلا ام شاء، بنصب « شاء » و طبق اين قرائت « ام » شاء را به « ابل » عطف نموده و اين عطف از قبيل عطف مفرد بر مفرد مى‌باشد.

مصنّف گويد: