الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣١ - رأى برخى از ادباء و مردود بودنش

كذبا: مستثناى مفرغ بوده و چون عاملش طالب نصب است منصوب گرديده.

قوله: ان كلّ نفس لمّا عليها حافظ : آيه (٤) از سوره الطّارق.

تجزيه و تركيب‌

ان: نافيه، غير عامله، مبنى.

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب اول مغنى ؛ ج‌١ ؛ ص١٣١

: اسم، مضاف، مبتدأ.

نفس: مضاف‌اليه.

لمّا: بمعناى « الّا » .

عليها: جار و مجرور، متعلق به « حافظ » .

حافظ: خبر است براى « كلّ نفس».

قوله: ان عندكم من سلطان بهذا : آيه (٦٨) از سوره يونس.

تجزيه و تركيب‌

ان: نافيه، غير عامله، مبنى.

عندكم: مضاف و مضاف‌اليه و مضاف چون ظرف است متعلق به استقر ظرف مستّقر.

من: زائده.

سلطان: فاعل است براى ظرف.

بهذا: جار و مجرور، متعلق است به « سلطان » ظرف لغو.

قوله: قل ان ادرى أقريب الخ‌ : آيه (٢٥) از سوره جنّ.

تجزيه و تركيب‌

قل: فعل امر، صيغه مفرد، مذكر، مخاطب، ثلاثى مجرد، از باب نصر، ينصر، ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى و فاعلش مى‌باشد.

ان: نافيه، غير عامله، مبنى.