الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣١٣ - نقل ابن شجرى و رأى بصريين

پوست مملّو از كاه را در مقابل ماده شتر (مادر حيوان) گذارده تا آنرا بوئيده و بواسطه اينكه بوى بچه‌اش به مشامش ميخورد بآن شير دهد، پس ناقه يكبار بآن ميل كرده و شير داده و يكبار از آن اظهار نفرت كرده و از شير دادن امتناع مى‌ورزد.

اين بيت را در حق كسى انشاء مى‌كنند كه وعده داده كار نيكى انجام دهد ولى بوعده‌اش وفاء نكرده چونه قلبش متمايل بضدّ آن است.

شرح‌

قوله: فى قول الاخطل: وى عبارتست از غياث بن غوث كه از شعراى عصر اموى محسوب مى‌شود.

قوله: كذبتك عينك ام رأيت بواسط الخ:

تجزيه و تركيب‌

كذبتك: فعل و مفعول، فعل ماضى، مفرد، مؤنث، غائب، ثلاثى مجرد، از باب ضرب، يضرب، متعدى، معلوم.

عينك: مضاف و مضاف‌اليه، فاعل براى « كذبت » .

ام: حرف عاطف بمعناى « بل » .

رايت: فعل و فاعل، معطوف به « كذبتك » .

باء: بمعناى « فى » .

واسط: مجرور به « باء » .

غلس: مضاف، مفعول‌فيه.

الظلام: مضاف‌اليه.

من الرباب: جار و مجرور، متعلق به « رأيت » .

خيالا: مفعول براى « رأيت » .