الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٧ - قسم اول از اقسام«ان» حرفيه

شاهد در « ان تكرهوا» است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده و بعد از « عسى » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد و محلّش رفع است تا فاعل براى « عسى » باشد.

و مثل:

يعجبنى ان تفعل (به عجب درآورد مرا فعل تو).

شاهد در « ان تفعل» است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده و بعد از « يعجبنى » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد و محلّش رفع است تا فاعل براى « يعجبنى » باشد.

و يا در محلّ نصب قرار گرفته مانند:

و ما كان هذا القرآن ان يفترى‌ ( نبايد اين قرآن مورد افتراء قرار گيرد).

شاهد در « ان يفترى» است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده و بعد از « كان » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد و محلّش نصب است تا خبر براى « كان » باشد.

و نظير:

يقولون نخشى ان تصيبنا دائرة ( مى‌گويند مى‌ترسيم از اينكه در گردش روزگار بما آسيب برسد).

شاهد در « ان تصيبنا» است كه لفظ « ان » در آن مصدريه بوده و بعد از « نخشى » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد و محلش نصب است تا مفعول براى « نخشى » باشد.

و مثل:

فاردت ان اعيبها ( قصد نمودم آنرا معيوب كنم).

شاهد در « ان اعيبها» است كه لفظ « ان » در آن مصدريه بوده و بعد از « اردت » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد و محلش نصب است تا مفعول براى « اردت » باشد.

و يا در محلّ جرّ مى‌باشد مانند:

اوذينا من قبل ان تأتينا ( اذّيت شديم قبل از اينكه نزد ما بيائى).

شاهد در « ان تأتينا» است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده و بعد از « اوذينا »