الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦ - خطبه كتاب

« بنام خداوند بخشنده مهربان»

ترجمه: امّا بعد از حمد و ستايش حقتعالى بر احسانش و پس از درود قلبى و زبانى بر سرورمان حضرت محمد « صلى اللّه عليه و آله» و بر دودمان آنجناب مى‌گوئيم:

شايسته‌ترين چيزى كه قرائح و طبايع طالب آن بوده و عاليترين موضوعى كه قلب‌ها به اكتساب و تحصيلش مايل هستند آن عبارتست از چيزى كه بواسطه‌اش درك و فهم كتاب حقتعالى يعنى قرآن مجيد سهل و آسان شده و بكمك آن معناى حديث نبوى و خبرى كه از نبىّ و پيامبر مرسلش بما رسيده واضح و روشن گردد چه آنكه ايندو وسيله‌اند براى رسيدن به سعادت جاودانى و سبب هستند براى بدست آوردن مصالح دينى و دنيوى.

و بايد دانست كه اصل اين معنا علم اعراب بوده كه شخص را به طرف صواب و واقع رهنمون مى‌نمايد.

شرح‌

قوله: على افضاله: كلمه « افضال » بكسر همزه يعنى نعمت دادن.

قوله: و الصلوة و السّلام: هردو مجرور بوده تا معطوف به « حمد » باشند يعنى و بعد الصّلوة و السّلام.

قوله: تقترحه: يعنى طلب مى‌كند آنرا.

قوله: القرائح: جمع قريحه بوده و مقصود از آن طبيعت سالم ميباشند.

قوله: تجنح: يعنى ميل مى‌كند.

قوله: الجوانح: يعنى قلب‌ها.

قوله: يتيسّر: يعنى آسان مى‌گردد.

قوله: كتاب اللّه المنزل: يعنى قرآن شريف.

قوله: فانّهما الوسيلة: ضمير تثنيه به كتاب اللّه و حديث النّبى صلّى اللّه عليه و آله راجع است.