الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٩ - مسئله نحوى

مى‌گوئى: سواء علىّ قمت او قعدت (نزد من فرقى نمى‌كند بايستييا بنشينى).

و غير از اين عبارت، عبارت ديگرى را ذكر نكرده.

ولى كلام صاحب صحاح اللغة اشتباه و سهو است بلكه همانطورى كه گفتيم قاعده مقتضى است بگوئيم: سواء علىّ قمت او قعدت.

و در كتاب كامل هذلى آمده است.

ابن محيص از طريق زعفرانى آيه ذيل را اينطور قرائت كرده:

سواء عليهم أانذرتهم او لم تنذرهم.

بايد بگوئيم اين قرائت شاذ و برخلاف قاعده است و طبق گفته ما قاعده آنستكه بجاى كلمه « او » لفظ « ام » بيايد.

و اگر همزه، همزه استفهام بود عطف با كلمه « او » بعد از آن برطبق قاعده است و البته جوابى كه براى استفهام مى‌آورند بايد يا با كلمه « نعم » بوده و يا با « لا » باشد و شرح آن اينستكه:

وقتى گفته ميشود: أزيد عندك او عمرو.

معناى آن اينستكه: آيا يكى از ايندو نزد تو هست يا نيست؟

پس اگر جواب را متعينا بياورى صحيح است زيرا هم جواب را داده‌اى و هم زيادى آورده‌اى.

و نيز گفته ميشود:

أالحسن او الحسين افضل ام ابن الحنفيّه (آيا امام حسن و يا امام حسين عليهما السلام برتر هستند يا محمد بن حنفيّه).

پس در اينمثال اوّلى (الحسين) را با « او » و دوّمى (ابن الحنفيه) را با ام عطف كرده‌اى و از نظر ما جواب اين سؤال آنستكه بگوئى: احدهما.

ولى از نظر كيسانيّه كه بامامت محمّد بن حنفيّه قائلند جواب: ابن الحنفيّه مى‌باشد و بايد توجه داشت كه جايز نيست در جواب گفته شود:

الحسن عليه السلام يا الحسين عليه السلام زيرا سائل سؤالش از افضل بين امام‌