الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٠ - قسم سوم از اقسام ان حرفيه

مصدريه مى‌باشد.

قوله: و هو عندى متجه: ضمير در « هو » به رأى كوفيّون راجع است.

قوله: لانّه اذا قيل الخ: ضمير در « لانّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: و لها عند منها الخ: ضمير در « منها » به ان مفسّره راجع است.

قوله: من جعل منها الخ: ضمير در « منها » به ان مفسّره راجع است.

قوله: و آخر دعواهم ان الحمد للّه‌ : آيه (١٠) از سوره يونس.

تجزيه و تركيب‌

آخر: اسم فاعل، مضاف، مبتدأ.

دعواهم: مضاف و مضاف‌اليه، و مضاف، مضاف‌اليه است براى « آخر » .

ان: مخفّفه از مثقله و ضمير شأن اسمش بوده و جمله بعد خبرش مى‌باشد.

الحمد: مبتدأ و الف و لامش براى جنس مى‌باشد.

للّه: جار و مجرور، متعلق به « استقر » ، خبر براى « الحمد » و جمله « ان الحمد للّه رب العالمين» خبر است براى « آخر دعويهم».

قوله: ان تتأخر عنها جملة: ضمير در « عنها » به ان مفسّره راجع است.

قوله: كما مثلّنا: مقصود آيه شريفه: فاوحينا اليه ان اصنع الفلك‌ مى‌باشد زيرا جمله « اصنع الفلك» فعليّه است.

قوله: معنى القول كما مرّ: مقصود آيه شريفه‌ «ونودوا ان تلكم الجنّة السّابقه‌ راجع است.

قوله: و انطلق الملأ منهم ان امشوا : آيه (٦) از سوره (ص).

تجزيه و تركيب‌

انطلق: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، باب انفعال لازم، مبنى.

الملأ: فاعل براى « انطلق » .