الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨ - رأى اخفش و نظريه محققين از ادباء

البيض: مجرور به « الى » ، متعلق به شوقا، ظرف لغو و تقدير كلام « طربت و ما اطرب شوقا البيض» مى‌باشد.

واو: عاطفه.

لا: نافيه.

لعبا: مفعول‌له، معطوف‌به « شوقا » و فاعل آن « اطرب » است كه حذف شده.

منّى: جار و مجرور، متعلق به « لعبا » .

واو: حاليه.

ذو: بمعناى صاحب، مضاف، مبتداء.

الشيب: مضاف‌اليه براى « ذو » .

يلعب: فعل مضارع، مفرد، مذكر، غائب، ضمير فاعل در آن به « ذو الشيب» راجع است، خبر براى « ذو الشيب».

قوله: اراد: او ذو الشيب: ضمير فاعلى در « اراد » به كميت عود مى‌كند.

قوله: ثمّ قالوا تحبها الخ:

تجزيه و تركيب‌

ثم: حرف عاطف.

قالوا: فعل ماضى، جمع، مذكر، غائب و ضمير جمع فاعل آن است، متعدى.

تحبها: فعل و فاعل و مفعول، مفعول است براى « قالوا » .

قلت: فعل ماضى، متكلم وحده.

بهرا: مفعول مطلق و عاملش « بهرنى » است كه حذف شده.

عدد: مضاف، منصوب بنزع الخافض.

الرمل: مضاف‌اليه.

واو: عاطفه.

الحصاء: معطوف به « الرمل » .