خداوند؛ ۷. امكان اعاده معدوم؛ ۸. تنصيص يا اجماع امت بر امامت.
پيش از اشاعره نيز اصحاب حديث در مقابل معتزليان صف آرايى كرده بودند. اصحاب حديث عبارت بودند از: ۱. داووديه؛ ۲. شافعيه؛ ۳. مالكيه؛ ۴. حنبليه.

۹. موضع كلامى شيعه در عصر ابوالفتوح

وضع شيعه در مقابل فرق ديگر اسلامى در قرون چهارم و پنجم و ششم قابل توجه است و تقريباً با همه اين فرقه ها از جنبه هايى اختلاف و از جنبه هايى اشتراك داشت؛ گرچه در حوزه عقايد به معتزليان نزديكى بيشترى داشت. در اين كتاب و در مقدمه جلد نخست در هفت بخش پيشين وضعيت گروهها و فرقه هاى دينى و مذهبى، آرا و انديشه هايى به وجود آمده در طى چهار قرن بررسى شده است و قرنهاى پنجم و ششم آبستن تمامى اين آرا و نظريات است. اين باورها و عقايد چه در اصول و چه در فروع، خواه ناخواه به كتب تفسيرى راه يافت. از اين رو ناچار است عقايد اين گروهها را شناسايى و حضور آنها را در تفسير روض الجنان مورد توجه قرار دهد. نكاتى كه بايد يادآور شد، اين است:
۱. در دوره غزنويان و سلجوقيان، حكومتيان و صاحب منصبان شيعه را رافضى نام نهادند و بر آنان سخت مى گرفتند.
۲. در اواخر سلطنت ملك شاه، دست وزير شافعى او، يعنى نظام الملك كه بسيار بر شيعيان سخت مى گرفت، از وزارت كوتاه شد و شيعه كم كم قدرت از دست رفته را باز يافت.
۳. در اواخر قرن پنجم امام مشطب بن محمد فرغانى از فقهاى حنفى و نيز قاضى امام ابوبكر براى خوشامد آلب ارسلان، حاكم وقت بغداد، بر ضد شيعيان جعل حديث مى كردند.
نمونه اى از آن جعليات اين است كه مشطب گفت عبداللّه بن عباس مى گويد: