تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ١٨١
انديشه اش سامان دهد و آن گاه آن را در جايگاه خاص به كار برد. در تفاسير فارسى گوى مى توان به تلفيق مضمون آيات و روايات با يكديگر پى برد، در ميان تفاسير فارسى كهن، ميبدى هنرى تر و ابوالفتوح دانشى تر است؛ چون با استناد به روايات به شيوه استدلالى و نقد متنى مى پردازد و در مواردى آنها را رد مى كند؛ چنان كه در احكام فقهى با روش خاص استدلال مى كند و اين شيوه را به كار مى گيرد؛ مثل روايات حرمت شطرنج [١] و اهميت نماز و زكات و حج و روزه [٢] و يا در فهم معناى كلمه و موارد استعمال آن.
۴. ضرب المثلها و سروده هاى فارسى و تازى
تعداد ضرب المثلهاى فارسى و عربى در روض الجنان زياد نيست و بسيار كمتر از تعداد ادبيات تازى و پارسى به كار گرفته شده در تفاسير هم عهد خود مانند كشف الأسرار و پيش از خود مانند ترجمه منسوب به تفسير طبرى است. از جهت تعداد ضرب المثل، تفسير روض الجنان بر كشف الأسرار برترى دارد، چه در ضرب المثلهاى تازى؛ چون: «سَمِّن كلبك حتى يأكلك». [٣] و چه به زبان فارسى؛ چون: «خرمن سوخته خواهد هر كس را خرمن سوخته». [٤]
۵. مسائل عرفانى در تفسير
يكى ديگر از تلاشهاى ابوالفتوح رازى تلاش در بيان مسائل عرفانى و انتقال تفكرات صوفيانه در قالب روش ادبى در تفسير است. ابوالفتوح رازى به لحاظ جايگاه و شغل رسمى واعظ بوده است و اقتضاى وعظ در آن عصر، بيان نكات تربيتى و اخلاقى و