تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ١٨٤
علوم است. برخى باورهاى شبه علمى نيز كه براى اثبات چگونگى پيدايش جهان و موجودات به كار گرفته شده اند، از ذهن و زندگى امروز رخت بربسته اند، اما به هر حال در اين تفسير وجود دارد و براى اسرار طبيعت، رخدادهاى طبيعى دنياى پيرامون، از آفرينش دلايل و توجيهاتى مى آفرينند. اين گونه باورها هم كم كم به خرافه تبديل شده اند. تفاسيرى چون روض الجنان هم در متن تفسيرى خويش از اينها بهره برده اند؛ چون فرهنگ آن عصر آمادگى پذيرش اين گونه نقليات را داشته است. اگر مفسرى نتواند با روش تفسيرى خود مطالبى را تشريح و تبيين نمايد، اينجا است كه به سوى تأويلات رمزى و توجيهات از اين دست مى رود.
در تفسير ابوالفتوح رازى موارد بسيارى از اين گونه ادبيات ديده مى شود و چون لحن واعظانه داشته است، به اصل داستان كمتر توجه كرده است؛ به عنوان مثال در مورد عصيان آدم و حوا (ج ۱، ص ۱۴۵)، انس آدم با حوا (ج ۱، ص ۱۴۱) ايمان و سپيدى دل (ج ۱، ص ۸۵)، تفاوت زمان پيدايى روح در جنين و دختر و پسر (ج ۱، ص ۶۳۴) و... قصه ها و باورهاى عامى و غير علمى درباره جهان هستى آمده است.
نكته مهم اينكه ابوالفتوح رازى ديدى نسبتاً منطقى و انتقادى به قصه ها دارد و سعى مى كند با زدودن شاخ و برگ زايد، گزارش قصه ها را به شكل معقول تر از ديگران بازگو و توصيف كند، يا سعى مى كند. قضاوت را درباره درستى يا نادرستى آنها به خواننده وا گذارد.
مهم آنكه در قرن چهارم، تحصيل و تحليل قصه هاى قرآن به دست مفسران پارسى نويس بنيان نهاده شد.
باورهاى عاميانه دينى اجتماعى
برخى از اخبار و روايات موجود در روض الجنان نه از نوع اسرائيليات است و نه از نوع مسلمات و تصديقات؛ بلكه چيزى بين اين دو است و بدون اظهار نظر در مورد