اين برهان يكى از مشهورترين براهين اثبات وجود خداوند است كه ابوالفتوح به آن اشاره مى كند. در اين برهان آمده است كه اين جهان پيش از اين نبوده و حادث شده است. اين حادث، نيازمند پديد آورنده و محدثى است؛ به عبارت ديگر، خالق اين عالم نبايد از جنس پديده ها باشد و بايد خود موجودى قديم و غير حادث باشد، و گرنه خود نيازمند پديد آورنده اى است. وى براى تقرير اين برهان به داستان حضرت ابراهيم و استدلال او در سوره انعام آيه ۷۷ اشاره مى كند كه فرموده است: «فَلَمّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي فَلَمّا أَفَلَ قالَ لا أُحِبُّ الآفِلِينَ» ، و ايشان يادآور مى شود كه ابراهيم از افول شب بدانست كه هرچه از جنس ستارگان و بر شاكله آن باشد كه حادث است، نمى تواند خالق جهان باشد؛ چون حادث است و به همين جهت، روى برگردانيد و گفت من بيزارم. [١]

۲. طريقه احتياط

يكى ديگر از روشهاى اثبات وجود خداوند، كه جنبه اقناعى دارد، طريقه احتياط است. طريقه احتياط نوعى عملگرايى و توجه به پيامدهاى پذيرش نظريه مخالف است. در اين استدلال گفته مى شود كه اگر ندانيم واقعاً سرنوشت آينده ما چگونه مى شود و بر اين جهان چيزى حكمفرما است، اما احتياط اقتضا مى كند كه از خطر دورى كنيم؛ زيرا تفاوت ما با شما اين است كه ما به خدا اعتقاد داريم و بر آن اساس و از باب احتياط به دستورهاى او عمل مى كنيم و اگر قيامت و حساب و كتابى باشد، ضرر نكرده ايم؛ اما منكران خدا و عالم قيامت، چون چنين احتياطى نكرده اند، ضرر مى كنند. ابوالفتوح رازى در ذيل آيه ۵۲ سوره فصلت: «قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللّهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ» مى نويسد: اين آيه راه جدل است و خداوند در اين آيه از همين راه استفاده