براى نيل به آن غايت در اختيار او گذاشته است. بر اين مطلب دلالت دارد آيه «رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى» [١] و حديث معروف نبوى «بالعدل قامت السّموات و الأرض» [٢] و نيز آيه «الَّذِي خَلَقَ فَسَوّى * وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى» [٣] .
۲. عدل در تشريع: خداوند از بين موجودات، انسان را كه شايستگى دريافت كمالات عقلانى و معنوى را دارد، از هدايتهاى تشريعى بهره مند ساخته و معارف و احكام و تعاليم دينى را كه تأمين كننده نيازها و پرورش دهنده استعدادهاى آنان است، از طريق عقل و وحى به آنان آموخته و در اين قانونگذارى و تشريع، توان و طاقت بشر را نيز در نظر گرفته و تكليف به ما لا يطاق نكرده است.
۳. عدل و حكمت در جزا: خداوند بر پايه عدالت، كيفر مى دهد و از پاداش نيكوكاران نيز نمى كاهد و آنچه را شايسته آنان است و به آنان وعده داده است، عطا خواهد فرمود: «وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً» [٤] ، «شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ» [٥] .
استاد علاّمه مطهرى رحمه الله پس از بيان آياتى از قرآن كريم در زمينه عدل در حوزه هاى مختلف فرموده است:
«در قرآن، از توحيد گرفته تا معاد، از نبوّت گرفته تا امامت و زعامت، و از آرمانهاى فردى گرفته تا هدفهاى اجتماعى، همه بر محور عدل استوار شده است. عدل قرآن، همدوش توحيد، ركن معاد، هدف تشريع نبوّت، فلسفه زعامت و امامت، معيار كمال فرد، و مقياس سلامت اجتماع است». [٦]
عدل در مذهب اماميه و معتزله، از اصول اساسى مذهب به شمار آمده است. بدين