چيزى نگفته و به نقل گفتار ديگران اكتفا كرده است.
بيشتر مطالب عرفانى در تفسير شيخ پراكنده است؛ براى نمونه موضوع اخلاص را مى آوريم:
شيخ هنگام تفسير آيه ۱۳۹ سوره بقره، پس از ذكر احاديثى درباره اخلاص، چند معنا براى آن ياد كرده است؛ از جمله:
۱. اخلاص آن است كه انجام عمل و ترك آن هيچ يك به خاطر مردم نباشد.
۲. اخلاص خالص كردن عمل است از عيب و ذم؛ همچنان كه شير از ميان سرگين و خون بيرون مى آيد.
۳. اخلاص آن است كه فرشته توانايى نوشتن و شيطان توانايى نابودى آن را ندارد.
۴. اخلاص آن است كه نبينى آنچه را كه انجام مى دهى.
۵. اخلاص آن است كه از آن اراده حق و صدق مى شود.
۶. اخلاص آن است كه همچنان كه گناهان را مى پوشاند، نيكيها را نيز بپوشاند. [١]
با استقصايى كه در اين دسته از گفتارها شد، معلوم شد كه عمده منقولات عرفانى تفسير از كتاب الكشف و البيان معروف به تفسير ثعلبى گرفته شده و با آنچه كه در حقائق التفسير ابوعبدالرحمن سلمى آمده، متفاوت است. البته در برخى عبارتها با نسخه موجود در تفسير ثعلبى ـ كه اخيراً چاپ شده ـ نيز تفاوتهاى اندكى وجود دارد كه اين اختلاف جزئى را مى توان به حساب اختلاف نسخه گذاشت، ولى مى توان اطمينان پيدا كرد كه از تفسير ثعلبى اخذ شده؛ چنان كه خود در برخى موارد با صراحت بيان كرده است.