تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ١٢٣
فارسى را دو چندان مى كند. به تعبير يكى از تفسيرپژوهان در قلمرو زبان فارسى:
«تفاسير فارسى گنجينه هاى نفيسى است كه هم از نظر شرح و بيان سخنان خداوند و هم از نظر آشنايى با واژه هاى كهن پارسى ـ مستعمل يا نامستعمل در زبان پارسى امروز ـ و طرز جمله بندى و نگارش و اختصاصات انشايى و سبك شناسى، مفردات و مركبات لغات و واژه ها حائز اهميت و توجه بسيار است. و به عبارت ديگر، هم مورد استفاده اهل معنا و معرفت است و هم شايسته تحقيق و تعمق و پژوهش اهل زبان و ادب و زبان شناسان». [١]
گذشته از تحول در جهات ادبى، تفاسير و تراجم فارسى قرآن از جهات ديگرى هم قابل قائل اند؛ از جمله: نزديكى به زمان نزول وحى، اشراف به سير تطور ترجمه قرآن، آگاهى از گونه هاى ترجمه در گذشته، آگاهى بر تاريخ تطور زبان فارسى و ارزشمندى برابر نهاده هاى هر يك از واژه هاى قرآنىِ اين تراجم.
تأمّل در تفسير روض الجنان از لحاظ يك متن ادبى
گفتيم تفسير روض الجنان در نيمه نخست قرن ششم هجرى نگاشته شده و از جمله نمونه هاى نثر مرسل و پخته است. نثر مرسل كه در دوره سوم يعنى دوره سلجوقى دوم و خوارزمشاهيان پديد آمد، در عين رعايت جانب فصاحت و بلاغت، از ايجاز و سادگى برخوردار است. علاوه بر آن، كم كم نثر فارسى مشحون از سجع و موازنه و آرايه هاى لفظى و معنوى مى شود و به زيور لغات و عبارات و اشعار عربى و آيات و احاديث آراسته مى گردد.
بدين ترتيب، نثر ساده و بى تكلف جاى خود را به نثر مصنوع و متكلف مى دهد؛