فارسى بر لغات عربى افزونى داشت. در دوره غزنوى و سلجوقى اوّل نثر عربى بر نثر فارسى تأثيراتى را مى گذارد: جمله ها طولانى تر مى شود و لغات عربى فزونى مى يابد. در اين دوره نثرها غير مصنوع، غير فنى، ساده و روان است و استفاده از اصطلاحات علمى و اشعار و امثال عرب مرسوم نيست، مگر در مواردى كه استناد شده باشد يا اهداف ديگرى در پى باشد.
معمولاً هدف از كاربرد اين واژگان، تعقيد كلام و يا عرضه دانش تازى دانى و تفاخر نبود و عربى دانى هنوز در ميان ايرانيان و فارسى زبانان جنبه اظهار علم و فضل نداشت و نشانه اعتبار علمى و ملاك فضل و برترى علما بر يكديگر به شمار مى رفت. كاربرد واژه هاى تازى در شعر ـ به دليل محدوديت وزن و قافيه ـ بيشتر از نثر بود. تكرار افعال، تركيبها، حروف ربط و حتى تكرار جمله ها در آثار اين دوره امرى عادى و مرسوم بود و در شمار معايب سخن به شمار نمى رفت.

بستر پيدايش

در دوران پيدايى تفاسير فارسى در اين قرون، توجه به شعرا، ادبا و علما، علاوه بر رونق شعر، عامل رونق نثرهاى ادبى مى گردد. آزادانديشى و دانش پرورى پادشاهان آن سامان و بعدها آل بويه و اهداى پاداش به مترجمان و مؤلفان و شاعران، زمينه پيدايى حركت علمى و ادبى شد. از سويى ديگر، اقبال و توجه مردم به متون فارسى به جاى متون عربى، زمينه اهتمام نويسندگان و مفسران را به عرضه آثار فارسى دو چندان كرد. از اين ميان، مى توان به گردآورى شاهنامه ابو منصورى به فرمان ابو منصور محمد بن عبدالرزاق و اهتمام و اقدام اين سپه سالار و ترجمه كليله و دمنه در عهد نصر بن احمد، ترجمه تاريخ طبرى، نگارش تفسيرى و ترجمه اى از قرآن بر اساس تفسير طبرى در عهد منصور بن نوح، ترجمه رساله حى بن يقظان اشاره كرد.
به هر حال، اين دوره را مى بايد از مهم ترين ادوار كمال و توسعه نثر فارسى به