تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ٨٧
تفسير كبير طبرى، تفسير شاهپور اسفراينى، تفسير زاهدى و تفسير سورآبادى به نگارش درآمد.
ويژگيهاى تفسير ابوالفتوح
۱. نثر فارسى تفسير
در روزگارى كه همگان براى اظهار فضل و دانش كتابها را به عربى مى نگاشتند، شيخ ابوالفتوح كتابى را در نهايت سادگى و روانى به فارسى نگاشت. وى هرگز به تكلف روى نياورد و با آنكه كتابى عربى را تفسير مى كند و مطالب علمى و فنى را مى كاود، اما از سادگى و روانى قلم سود مى جويد و مطالب را به بهترين وجه بيان مى كند. وى سجع و جناس را بى تكلف و بى تصنع به كار گرفت. محققان، قرن ششم را قرن نثر فنى مى نامند كه در اين دوره الفاظ و كلمات عربى وارد زبان فارسى شد، امّا تفسير شيخ همانند نثر قرن پنجم است و فارسى درى است.
۲. شيوه ابوالفتوح در ترجمه آيات
شيخ در ترجمه ابتدا به نام سوره، تعداد آيات بر اقوال مختلف، ناسخ و منسوخ بودن آيات آن، مكى و مدنى بودن سوره اشاره مى كند. آن گاه شماره حروف سوره، شرحى در باب قرائت و فوايد آن را بيان مى كند و سپس چند آيه متوالى را با ترجمه تحت اللفظى آن مى آورد و آن گاه تفسير هر يك از واژگان و عبارتها، لغت، قرائتها و اعراب را بيان مى كند و گاه خود در يك مسئله فقهى فتوا مى دهد. از آن رو كه تفسير شيخ جنبه خطابى دارد و نه درسى، به بحث اعراب و لغت و اشتقاق آن به صورت جداگانه نمى پردازد. شيخ گاه داستانهاى نو و كهن مى آورد و به مناسبت تفسير آيه از آنها سود مى برد.
۳. ترجمه مستقيم آيات
شيخ در ترجمه آيات در حد توان از كلمات پارسى سره سود مى جويد، مگر كلماتى