نويسنده در ادامه ديدگاه علما را در تبيين و چگونگى جمع بين اين سه نقل نموده كه ما اشاره اى به نظر ابوالفتوح مى كنيم. ايشان مى گويد:
« «كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ» معنى آن است كه آياتش همگى محكم است؛ چنانچه نقضى بر او راه نيابد و متناقض نشود و شبهه ملحدان و اصحاب اباطيل بر او راه نيابد؛ چنانچه گفت: «لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ» . [١]
و آنكه جمله متشابه است، گفت: «كِتاباً مُتَشابِهاً» معنى آن باشد كه بعضى با بعضى در اَحكام و اعجاز و نفى نقض از او مثل هم باشد، و آنكه بعضى محكم و بعضى متشابه است: «مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ... وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ» ؛ يعنى بعضى آيات مراد از ظاهرش دانسته شود با قطع و يقين و بعضى آيات دانسته نشود». [٢]
به عبارت ديگر، ايشان محكم و متشابه را در دو آيه زمر و فصلت، به معناى لغوى گرفته و در آيه آل عمران به معناى اصطلاحى دانسته است.
حكمت وجود آيات متشابه: نويسنده در اين بخش در پى پاسخ دادن به اين سؤال است كه چرا اين قرآن كه محل رجوع عموم از عالم و غير عالم است، آياتى دارد كه بيشتر مردم از درك معناى حقيقى آن عاجزند؟ و اصولاً چرا همه قرآن محكم نيست؟ ايشان در اين باره نظريات و پاسخهاى بزرگانى چون: زمخشرى، امام فخر رازى، علامه طباطبايى و آيت اللّه معرفت را ذكر مى كند؛ اما ظاهراً جوابى از شيخ ابوالفتوح رازى نمى يابد.
ويژگى آيات متشابه: نويسنده در اين بخش با نقل آراى قرآن پژوهان بزرگ، به اين نتيجه رسيده است كه متشابه آيه اى است كه اولاً، دلالت بر معنا داشته باشد و ثانياً، معنايى را برساند كه محل شك و ترديد است، نه لفظ آيه تا از راه قواعد و طرق معمول در نزد اهل لغت مى توان آن را برطرف نمود.