در هر سوره، در زمان حيات پيامبر و يا دستور آن حضرت انجام شده و توقيفى است؛ اما آنچه كه بين علما و مفسران مورد اختلاف است، اين است كه اولاً، مفهوم جمع چيست؟ و ثانياً، چگونه قرآن جمع آورى شده است؟
فصل سوم پايان نامه مذكور، در سيزده بخش در پى يافتن پاسخى به اين دو سؤال است. البته با تأكيد بر ديدگاههاى شيخ ابوالفتوح رازى. اين سيزده بخش عبارت اند از:
۱. جمع به معناى حفظ؛ ۲. شواهد جمع قرآن به معناى حفظ در عهد پيامبر؛ ۳. معانى ديگر جمع؛ ۴.ادوات نگارش؛ ۵. كاتبان وحى؛ ۶. تعداد كتّاب وحى؛ ۷. جمع و تدوين قرآن؛ ۸. شواهد جمع و تدوين قرآن در زمان پيامبر؛ ۹. وضعيت ترتيب آيات و سور در زمان پيامبر؛ ۱۰. تأليف قرآن؛ ۱۱. نظم كلمات قرآن؛ ۱۲. تأليف آيات؛ ۱۳. مصحف على بن ابى طالب عليه السلام.
۱. جمع به معناى حفظ: نگارنده معتقد است حفظ در سينه ها و حافظه ها، مرحله اى از جمع قرآن بوده و براى اثبات آن به كتب لغت و آيات قرآن «إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ» [١] استناد نموده است. ابوالفتوح رازى در ذيل آيه مذكور مى نويسد:
«عبداللّه عباس و ضحاك گفت: إن علينا جمعه فى صدرك؛ بر ماست كه آن را جمع كنيم در دل تو و بر تو خوانيم تا بفهمى. و در اين آيه دليل است كه رسول خدا جمع قرآن نمود در عمر خود...». [٢]
حفظ قرآن بيشتر به سالهاى اول بعثت، كه هم تعداد افراد باسواد و هم ابزار نگارش اندك بوده، باز مى گردد و پيامبر بر امر حفظ قرآن اهتمام بسيار داشت. ايشان در هر موقعيتى به نحوى اصحاب خويش را بر اين كار تشويق و ترغيب مى نمود و نويسنده شواهدى را بر اين معنا از جمع و نمونه هايى روايى در مورد تشويق پيامبر به حفظ قرآن آورده است.