تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ٣٨٧
تفاسير قريب به زمان پيدايش اين ترجمه، درمى يابيم كه هيچ مترجم و مفسرى در برابر ترجمه رسمى دست بسته و تسليم محض نبوده است و بيش از آنكه متأثّر باشد، در ايجاد سبك شخصى مؤثّر بوده است.
دكتر ياحقّى در ديباچه قرآن رى ـ كه به همّت ايشان تصحيح و به چاپ رسيده است ـ ضمن اشاره به تفاوتهاى ترجمه ها از نظر اختصاصات گويشى، به صورت تلويحى به پاره اى از مشابهتها هم اذعان داشته است. ايشان در حين مقايسه ترجمه قرآن رى با نسخه كهنه اى از تفسير ابوالفتوح رازى ـ كه درست در همان سال (۵۵۶ ق) و به دست شخصى به نام حيدر بن محمد بن اسماعيل بن سليمان بن ابراهيم اردلالى نيشابورى تحرير يافته ـ متوجه تفاوت بسيار ميان اين دو ترجمه مى شود و نشانه هاى گويش رازى را در تفسير ابوالفتوح بيشتر از ترجمه قرآن رى مى بيند.
آقاى دكتر ناصح نيز در مقاله اى، به شباهتهاى موجود در بخش ترجمه مستقل آيات در تفسير روض الجنان و ترجمه تفسير طبرى اشاره كرده است. ايشان با مقايسه و سنجش ترجمه تفسير طبرى و ترجمه آيات قرآنى تفسير روض الجنان با ترجمه قرآن مترجم شماره چهار آستان قدس رضوى كه مترجم آن خراسانى بوده و نيز با توجه به نظريات مرحوم دكتر رجايى در اين مورد، در مى يابد كه صاحبان اين آثار در نواحى خراسان سليقه واحدى را در ترجمه آيات قرآنى اعمال مى كرده اند. همين نكته حاكى از آن است كه براى مردم ايران و عامّه فارسى زبانان سبك و اسلوب ترجمه تفسير طبرى و نيز ترجمه آيات تفسير روض الجنان و روح الجنان زبان معيار است و نمودارى از سبك عالى ترجمه. از اين روى، شيوه اين دو ترجمه از قرآن كريم ملاكى است معتبر در درك و فهم معانى قرآن و شناخت معادلهاى درست فارسى در برابر واژگان تازى. [١]