باشد حاصل بر صفتى كه از مكان آن صفت از او صحيح باشد ايجاد مقدور خود كردن بعض الوجوه». [١] و منظور از بعض الوجوه اين است كه خداوند افعال محكم و متقن انجام مى دهد. وى در تفسير آيه: «الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً وَالسَّماءَ بِناءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً» [٢] مى گويد: «آفريدن آسمان، و بر كشيدن او بى عَمَدى [و ستونى] و گستردن زمين بر سندى، دليل است بر قادر الذّاتى او؛ چه قادر به قدرت چنين فعل نتوان كردن». [٣]
ابوالفتوح مثل همه متكلمان شيعه، قدرت را از صفات ذات مى داند و معتقد است كه اگر هر كس ديگرى قادر به انجام كارى است، اين خداوند است كه قدرت را در اختيار او گذاشته است: «هر قادرى كه جز اوست، با قدرت او قادر است؛ تا او قدرت ندهد، قادر نباشد». [٤] همچنين ابوالفتوح معتقد است:
«قدرت قبل الفعل باشد؛ براى آنكه امر به فعل، قبل فعل باشد و خداى تعالى خبر داد كه قدرت پيش از امر است. پس قدرت به دو وجه پيش از فعل باشد». [٥]
علم: يكى ديگر از صفات ثبوتى خداوند، عالم بودن او است و اينكه او به همه عالم هستى دانا است. در عالم بودن خداوند كسى اختلاف نكرده است؛ اما در راه اثبات علم براى حضرت حق اختلاف كرده اند.
ابوالفتوح در تعريف عالِم بودن خداوند مى نويسد:
«عالِم ذاتى باشد حاصل بر صفتى كه از مكان آن صفت از او صحيح باشد، ايجاد مقدور خود كردن، بر وجه اِحكام و اِتقان». [٦]
سؤالى كه بين حكما و متكلمان مطرح است اين است كه آيا خداوند، فقط به