تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ٢٨٠
الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً» [١] ؛ «خداوند بادها را مى فرستد و آنها ابرها را برمى انگيزند».
بر همين اساس پيروان اهل بيت پيامبر به سوى نظريه امر بين الامرين روى آورده و در فعل انسان به آن قائل شده اند.
نظريه أمر بين الأمرين: هيچ يك از دو نظريه تفويض و كسب را در مورد تفسير و توجيه اصل اختيار نمى توان پذيرفت؛ زيرا نظريه تفويض با توجيه در خالقيت و عموميّت قدرت و مالكيّت مطلقه الهى منافات دارد و نظريه كسب نيز با جبرگرايى، جز در تعبير و اصطلاح تفاوتى ندارد، و در نتيجه با اصل عدل الهى و تكليف و توابع آن ناسازگار است.
در اينجا نظريه ديگرى وجود دارد كه به «أمرٌ بين الأمرين» معروف است. اين نظريه از سوى امامان عليهم السلام مطرح گرديده و مورد قبول متكلمان اماميّه و نيز حكماى اسلامى قرار گرفته است.
از مطالعه روايات به دست مى آيد كه اين نظريّه نخست از سوى امام على عليه السلاممطرح گرديد، چنان كه روايت شده كه آن حضرت درباره شگفتيهاى روح و قلب انسان سخن مى فرمود. در اين هنگام، فردى بر پاى خاست و از امام خواست تا درباره «قدر» سخن بگويد. امام به خاطر سختى و دشوارى اين مسئله، و شايد عدم آمادگى پرسشگر، طرح آن را در آن شرايط مصلحت نمى دانست و از سائل خواست تا از پرسش خود صرف نظر كند، امّا آن مرد با جديت سؤال خود را چند بار مطرح كرد؛ تا اينكه امام عليه السلام در مرتبه پنجم فرمود: «لَمّا أبيتُ فَاِنَّهُ أمْرٌ بَيْنَ الأمْرَين، لا جَبْرَ وَ لا تَفْويض [٢] ؛ چون تو بر اين امر اصرار دارى، پس بدان كه نه جبر است و نه تفويض؛ امرى ميان اين دو امر».