تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ٢٣٨
لوح. وحى دو معنى لغوى دارد: ۱. به معنى الهام، مثل وحى به زنبور عسل؛ ۲. به معنى امر و دستور، مثل وحى به مادر موسى. [١]
۵. ابوالفتوح عقيده دارد كه كودك نمى تواند پيامبر شود، ولى معجزه بعضى پيامبران همين است كه در كودكى مبعوث شده اند. [٢]
عصمت
از جمله مختصات عقيده شيعه اين است كه انبيا و ائمه را معصوم از گناه مى دانند، اعمّ از گناهان صغيره و كبيره. بحثهاى زيادى در اينجا مطرح است كه از كتاب ابوالفتوح رازى مى آوريم تا گستردگى مباحث مفسر در اين قسمت روشن شود:
۱. ايشان در تعريف عصمت مى نويسد عصمت حفظ است و اين لطف است بر مكلّف كه او را دور بدارد از قبايح و معاصى، و اين بر وجه لطف است، نه حيلولت. [٣]
۲. ابوالفتوح درباره اينكه چرا پيامبران بايد معصوم باشند، مى نويسد از آنجا كه پيامبران واجب الاطاعة هستند و ما بايد قول و امر ايشان را اجابت كنيم، پس بايد ايشان معصوم باشند تا تنفّر حاصل نشود. او در ذيل داستان حضرت آدم در سوره بقره مى نويسد غرض از بعثت انبيا، قبول قول ايشان است. پس هر چه ضرر بزند، قبيح است و نقضِ غرضِ حكيم [٤] است. [٥]
۳. ابوالفتوح هم انجام گناه كبيره و هم صغيره را از پيامبران نفى مى كند و ذيل آيه ۳۵ بقره: «فَتَكُونا مِنَ الظّالِمِينَ» مى نويسد قول معتزله را كه مى گويند گناه صغيره بر پيامبر جايز است، باطل مى داند. [٦]