تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي
(١)
٧ ص
(٢)
١٣ ص
(٣)
١٣ ص
(٤)
٣٧ ص
(٥)
٣٧ ص
(٦)
٧٣ ص
(٧)
٧٣ ص
(٨)
١١٣ ص
(٩)
١١٣ ص
(١٠)
١٣٩ ص
(١١)
١٣٩ ص
(١٢)
١٧١ ص
(١٣)
١٧١ ص
(١٤)
١٩١ ص
(١٥)
١٩١ ص
(١٦)
٢١٣ ص
(١٧)
٢١٣ ص
(١٨)
٢٦٣ ص
(١٩)
٢٦٣ ص
(٢٠)
٣٢١ ص
(٢١)
٣٢١ ص
(٢٢)
٣٥٣ ص
(٢٣)
٣٥٣ ص
(٢٤)
٣٨٣ ص
(٢٥)
٣٨٣ ص
(٢٦)
٧ ص
(٢٧)
١٣ ص
(٢٨)
١٥ ص
(٢٩)
١٦ ص
(٣٠)
١٨ ص
(٣١)
٢١ ص
(٣٢)
٢٢ ص
(٣٣)
٢٤ ص
(٣٤)
٢٥ ص
(٣٥)
٢٦ ص
(٣٦)
٢٨ ص
(٣٧)
٣٠ ص
(٣٨)
٣١ ص
(٣٩)
٣٢ ص
(٤٠)
٣٣ ص
(٤١)
٣٤ ص
(٤٢)
٣٦ ص
(٤٣)
٣٧ ص
(٤٤)
٣٩ ص
(٤٥)
٤٠ ص
(٤٦)
٤٢ ص
(٤٧)
٤٣ ص
(٤٨)
٤٦ ص
(٤٩)
٤٧ ص
(٥٠)
٥٠ ص
(٥١)
٥١ ص
(٥٢)
٥١ ص
(٥٣)
٥٢ ص
(٥٤)
٥٢ ص
(٥٥)
٥٣ ص
(٥٦)
٥٤ ص
(٥٧)
٥٥ ص
(٥٨)
٥٨ ص
(٥٩)
٥٩ ص
(٦٠)
٥٩ ص
(٦١)
٥٩ ص
(٦٢)
٦٠ ص
(٦٣)
٦١ ص
(٦٤)
٦٤ ص
(٦٥)
٦٤ ص
(٦٦)
٦٥ ص
(٦٧)
٦٦ ص
(٦٨)
٧٣ ص
(٦٩)
٧٥ ص
(٧٠)
٧٦ ص
(٧١)
٧٧ ص
(٧٢)
٧٧ ص
(٧٣)
٧٧ ص
(٧٤)
٧٧ ص
(٧٥)
٧٧ ص
(٧٦)
٧٧ ص
(٧٧)
٧٧ ص
(٧٨)
٧٧ ص
(٧٩)
٧٨ ص
(٨٠)
٧٩ ص
(٨١)
٨٠ ص
(٨٢)
٨١ ص
(٨٣)
٨١ ص
(٨٤)
٨١ ص
(٨٥)
٨٢ ص
(٨٦)
٨٢ ص
(٨٧)
٨٣ ص
(٨٨)
٨٤ ص
(٨٩)
٨٤ ص
(٩٠)
٨٥ ص
(٩١)
٨٥ ص
(٩٢)
٨٦ ص
(٩٣)
٨٦ ص
(٩٤)
٨٧ ص
(٩٥)
٨٧ ص
(٩٦)
٨٧ ص
(٩٧)
٨٧ ص
(٩٨)
٨٨ ص
(٩٩)
٨٨ ص
(١٠٠)
٩٠ ص
(١٠١)
٩٠ ص
(١٠٢)
٩١ ص
(١٠٣)
٩١ ص
(١٠٤)
٩٢ ص
(١٠٥)
٩٣ ص
(١٠٦)
٩٤ ص
(١٠٧)
٩٤ ص
(١٠٨)
٩٤ ص
(١٠٩)
٩٥ ص
(١١٠)
٩٨ ص
(١١١)
٩٨ ص
(١١٢)
٩٨ ص
(١١٣)
٩٩ ص
(١١٤)
٩٩ ص
(١١٥)
١٠٠ ص
(١١٦)
١٠٠ ص
(١١٧)
١٠١ ص
(١١٨)
١٠٢ ص
(١١٩)
١٠٦ ص
(١٢٠)
١١١ ص
(١٢١)
١١٣ ص
(١٢٢)
١١٥ ص
(١٢٣)
١١٧ ص
(١٢٤)
١١٩ ص
(١٢٥)
١٢٠ ص
(١٢٦)
١٢٠ ص
(١٢٧)
١٢١ ص
(١٢٨)
١٢٢ ص
(١٢٩)
١٢٣ ص
(١٣٠)
١٢٤ ص
(١٣١)
١٢٧ ص
(١٣٢)
١٢٩ ص
(١٣٣)
١٣٠ ص
(١٣٤)
١٣١ ص
(١٣٥)
١٣١ ص
(١٣٦)
١٣١ ص
(١٣٧)
١٣٢ ص
(١٣٨)
١٣٤ ص
(١٣٩)
١٣٤ ص
(١٤٠)
١٣٤ ص
(١٤١)
١٣٥ ص
(١٤٢)
١٣٦ ص
(١٤٣)
١٣٦ ص
(١٤٤)
١٣٦ ص
(١٤٥)
١٣٧ ص
(١٤٦)
١٣٩ ص
(١٤٧)
١٤١ ص
(١٤٨)
١٤٣ ص
(١٤٩)
١٤٣ ص
(١٥٠)
١٤٥ ص
(١٥١)
١٤٦ ص
(١٥٢)
١٤٨ ص
(١٥٣)
١٥٠ ص
(١٥٤)
١٥٤ ص
(١٥٥)
١٥٧ ص
(١٥٦)
١٥٩ ص
(١٥٧)
١٦٠ ص
(١٥٨)
١٦٢ ص
(١٥٩)
١٦٦ ص
(١٦٠)
١٦٧ ص
(١٦١)
١٧١ ص
(١٦٢)
١٧٣ ص
(١٦٣)
١٧٤ ص
(١٦٤)
١٧٥ ص
(١٦٥)
١٧٩ ص
(١٦٦)
١٧٩ ص
(١٦٧)
١٨٠ ص
(١٦٨)
١٨٠ ص
(١٦٩)
١٨١ ص
(١٧٠)
١٨١ ص
(١٧١)
١٨٣ ص
(١٧٢)
١٨٤ ص
(١٧٣)
١٨٦ ص
(١٧٤)
١٨٨ ص
(١٧٥)
١٩١ ص
(١٧٦)
١٩٣ ص
(١٧٧)
١٩٥ ص
(١٧٨)
١٩٨ ص
(١٧٩)
١٩٩ ص
(١٨٠)
٢٠٠ ص
(١٨١)
٢٠٢ ص
(١٨٢)
٢٠٥ ص
(١٨٣)
٢٠٧ ص
(١٨٤)
٢٠٨ ص
(١٨٥)
٢١٠ ص
(١٨٦)
٢١٣ ص
(١٨٧)
٢١٥ ص
(١٨٨)
٢١٨ ص
(١٨٩)
٢١٨ ص
(١٩٠)
٢١٩ ص
(١٩١)
٢١٩ ص
(١٩٢)
٢٢٠ ص
(١٩٣)
٢٢١ ص
(١٩٤)
٢٢١ ص
(١٩٥)
٢٢٢ ص
(١٩٦)
٢٢٢ ص
(١٩٧)
٢٢٧ ص
(١٩٨)
٢٣٠ ص
(١٩٩)
٢٣٢ ص
(٢٠٠)
٢٣٢ ص
(٢٠١)
٢٣٣ ص
(٢٠٢)
٢٣٤ ص
(٢٠٣)
٢٣٧ ص
(٢٠٤)
٢٣٨ ص
(٢٠٥)
٢٤٠ ص
(٢٠٦)
٢٤١ ص
(٢٠٧)
٢٤١ ص
(٢٠٨)
٢٤٣ ص
(٢٠٩)
٢٤٣ ص
(٢١٠)
٢٤٦ ص
(٢١١)
٢٤٦ ص
(٢١٢)
٢٤٦ ص
(٢١٣)
٢٤٧ ص
(٢١٤)
٢٤٨ ص
(٢١٥)
٢٤٩ ص
(٢١٦)
٢٥٠ ص
(٢١٧)
٢٥١ ص
(٢١٨)
٢٥١ ص
(٢١٩)
٢٥٢ ص
(٢٢٠)
٢٥٤ ص
(٢٢١)
٢٥٥ ص
(٢٢٢)
٢٥٧ ص
(٢٢٣)
٢٥٨ ص
(٢٢٤)
٢٥٨ ص
(٢٢٥)
٢٦٠ ص
(٢٢٦)
٢٦٣ ص
(٢٢٧)
٢٦٥ ص
(٢٢٨)
٢٦٦ ص
(٢٢٩)
٢٧١ ص
(٢٣٠)
٢٧١ ص
(٢٣١)
٢٧١ ص
(٢٣٢)
٢٧٢ ص
(٢٣٣)
٢٧٤ ص
(٢٣٤)
٢٧٥ ص
(٢٣٥)
٢٧٩ ص
(٢٣٦)
٢٨٢ ص
(٢٣٧)
٢٨٤ ص
(٢٣٨)
٢٨٥ ص
(٢٣٩)
٢٩٢ ص
(٢٤٠)
٢٩٣ ص
(٢٤١)
٢٩٥ ص
(٢٤٢)
٢٩٦ ص
(٢٤٣)
٢٩٧ ص
(٢٤٤)
٢٩٨ ص
(٢٤٥)
٣٠١ ص
(٢٤٦)
٣٠٥ ص
(٢٤٧)
٣٠٩ ص
(٢٤٨)
٣١١ ص
(٢٤٩)
٣٢١ ص
(٢٥٠)
٣٢٣ ص
(٢٥١)
٣٢٥ ص
(٢٥٢)
٣٢٥ ص
(٢٥٣)
٣٢٦ ص
(٢٥٤)
٣٢٦ ص
(٢٥٥)
٣٢٧ ص
(٢٥٦)
٣٣٠ ص
(٢٥٧)
٣٣٠ ص
(٢٥٨)
٣٣٤ ص
(٢٥٩)
٣٣٥ ص
(٢٦٠)
٣٣٧ ص
(٢٦١)
٣٤٠ ص
(٢٦٢)
٣٤١ ص
(٢٦٣)
٣٤١ ص
(٢٦٤)
٣٤٣ ص
(٢٦٥)
٣٤٩ ص
(٢٦٦)
٣٥٣ ص
(٢٦٧)
٣٥٥ ص
(٢٦٨)
٣٥٨ ص
(٢٦٩)
٣٥٩ ص
(٢٧٠)
٣٥٩ ص
(٢٧١)
٣٦١ ص
(٢٧٢)
٣٦٣ ص
(٢٧٣)
٣٦٣ ص
(٢٧٤)
٣٦٦ ص
(٢٧٥)
٣٦٧ ص
(٢٧٦)
٣٦٨ ص
(٢٧٧)
٣٧٠ ص
(٢٧٨)
٣٧٣ ص
(٢٧٩)
٣٧٥ ص
(٢٨٠)
٣٧٦ ص
(٢٨١)
٣٧٦ ص
(٢٨٢)
٣٧٩ ص
(٢٨٣)
٣٧٩ ص
(٢٨٤)
٣٧٩ ص
(٢٨٥)
٣٨٠ ص
(٢٨٦)
٣٨٠ ص
(٢٨٧)
٣٨٣ ص
(٢٨٨)
٣٨٥ ص
(٢٨٩)
٣٨٦ ص
(٢٩٠)
٣٨٦ ص
(٢٩١)
٣٨٨ ص
(٢٩٢)
٣٨٩ ص
(٢٩٣)
٣٩١ ص
(٢٩٤)
٣٩٢ ص
(٢٩٥)
٣٩٤ ص
(٢٩٦)
٣٩٨ ص
(٢٩٧)
٣٩٨ ص
(٢٩٨)
٤٠٢ ص
(٢٩٩)
٤٠٤ ص
(٣٠٠)
٤٠٨ ص
(٣٠١)
٤١٠ ص
(٣٠٢)
٤١٣ ص
(٣٠٣)
٤١٤ ص
(٣٠٤)
٤١٥ ص
(٣٠٥)
٤١٦ ص
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص

تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ٢٢٥

۲. در ذيل آيه دوم سوره انبيا: «ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ» مى نويسد: ذكر يعنى قرآن و خداوند تعبير به «محدث» كرده است. اگر غير محدث بود، لازمه اش كذب كلام اللّه بود و حمل ذكر به محمد صلى الله عليه و آله خطا است. [١]
۳. در ذيل آيه دوم سوره يوسف: «إِنّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا» مى نويسد: در اين آيه سه دليل است بر حدوث كلام اللّه : يكى: «انزلنا»، يعنى نازل شدن؛ دوم: «قرآناً»: مجموعه قرآن؛ سوم: «عربياً»، يعنى لغت عرب، و لغت وضعى است و وضع حادث است.
۴. در ذيل آيه چهل سوره نحل: «إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» مى نويسد: اشاعره مى گويند اگر كلمه «كُنْ» محدث باشد، لازم مى آيد «كُن» ديگرى اين «كنْ» را خلق كند، كه تسلسل لازم مى آيد. پس خود اين كلمه «كنْ» قديم است. ما جواب مى دهيم: فعل خداوند به قدرت او است، نه به كلام؛ مثلاً اگر كسى كه قدرت ندارد، صد سال هم بگويد: كن، اثر ندارد. پس اين قول نه مقتضى فعل است و نه آلت فعل. و جواب ديگر اينكه: اگر كلمه «كن» قديم باشد، قدم عالم لازم مى آيد و اگر عالم قديم باشد، ما لايتناهى نياز به گفتن «كنْ» ندارد؛ چون خودش هست. [٢]
۵. در ذيل آيه سى سوره قصص: «فَلَمّا أَتاها نُودِيَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ» مى نويسد: اين آيه دلالت بر حدوث كلام دارد و اينكه متكلم، فاعل كلام است، نه اينكه كلام بر متكلّم قائم باشد؛ چون حضرت موسى عليه السلام كلام «إِنِّي أَنَا اللّهُ» را از درخت شنيد، اگر كلام در درخت حلول كرده باشد، پس چون درخت گفت «إِنِّي أَنَا اللّهُ» ، حضرت موسى درخت پرست بوده است؛ لكن چنين نيست و خداوند كلام را در درخت حادث و ايجاد كرده بود. [٣]
اسم غير مسمّا است: يكى از مباحثى كه در ذيل مبحث كلام بحث مى شود، اين است كه آيا اسم غير مسمّا است. در واقع، يك اسم هست كه همان لفظ است و يك