عباراتشان دشوار و پر از كلمات عربى و استدلالات قرآنى و شواهد تازى بود». [١]
ابوالفتوح رازى در تفسير و ترجمه خود از واژه هاى عربى استفاده مى كند، در آن كلمات تصرف مى كند و قالبى جديد و متناسب با زبان فارسى مى سازد كه نوعى آميزش ميان زبان فارسى و عربى تلقى مى گردد؛ آميزشى كه در آن عصر بسيار طبيعى مى نموده و مفردات و تركيبات و اصطلاحات عربى از صورت اوليه خود خارج مى شده است؛ مثل: راحله يت (ج ۳، ص ۱۱۳) راحله ات است. كه از كلمه اى عربى اخذ شده و با ات فارسى جمع شده، يا دمامت وجه (همان، ص ۲۲۵)، يا خطبه كردن (همان، ص ۲۶، ۹۹، ۱۵۲، ۲۰۱)، حَلَمة الثدى (سر پستان) (همان، ص ۲۵۴)، تمدح كردن (همان، ص ۳۲۹) تلبيس كردن (همان، ص ۳۲۹)، حوالت كردن (ج ۸، ص ۱۴۴)، حيلت ساختن (همان، ص ۳۳۱)، خائف شدن (همان، ص ۱۰۳)، خازنان (همان، ص ۱۹۱) كه نمونه اى كوچك از آميزش زبان فارسى در زبان عربى در تفسير ابوالفتوح است.
اما اينكه مفسر در كتابى كه براى فارسى زبانان نوشته است، اين چنين گسترده كلمات عربى را در قالب زبان فارسى قرار مى دهد، مى تواند متأثر از عوامل چندى باشد، از آن جمله:
۱. ابوالفتوح در اصل عرب و از خاندان عربى است كه در فرهنگ و فضاى ايران نشو و نما يافته است.
۲. تحصيلات و مهارت او در زبان و ادبيات عرب مى باشد.
۳. در نثر نويسى متأثر از نويسندگان و مترسلان آن زمان عرب زبان بوده است.
۴. نگارش تفسير، اقتضاى به كارگيرى كلمات عربى و اصطلاحات قرآنى و علوم اسلامى و ذكر رجال و اعلام فرهنگ دينى را داشته است و از اين رو، ناچار به استفاده