از آنجا كه مفسر و مترجم تلاش مى كند تا عهده دار انتقال بار مفاهيم كلام خداوند باشد، با شيوه هاى گوناگونى به واژه گزينى و برابريابى زبانى اقدام مى كند كه به شرح زير است:
۱. روش تركيب در ترجمه: يكى از روشهاى گذشته براى معادل سازى و برابرگزينى، تركيب كلمات است كه مترجم تلاش مى كند همه كلمه هاى قرآنى را با واژه هاى فارسى برابريابى كند، اما چون در برخى موارد براى واژه هايى، معادل نمى يابد، از واژه هاى عربى بهره مى گيرد. در اين روش استفاده از واژه هاى عربى اغلب براى تركيب سازى است و تنها در برابر واژه هاى ويژه اى كه جنبه دينى و اعتقادى و آيينى دارند، مانند كلمه تقوا، كفر، ايمان، برابرسازى را وا مى نهد. قرآنهاى مترجَم كهن، كه از اين شيوه بهره گرفته اند، مى كوشند براى هر كلمه عربى، واژه اى فارسى جايگزين كنند، مگر اينكه يا به طور كلى در فارسى برابرى نداشته باشد و يا برابر بلاغت و رسايى معنايى و بار ارزشى معنوى الفاظ قرآنى را پيدا نمى كند. به همين دليل، مترجم در مواردى به روش تركيب و ايجاد پيوند ميان واژه هاى زبان مبدأ و مقصد روى مى آورد. البته اين تركيبها در ترجمه ها كم شمارند و در تفسير ابوالفتوح رازى قابل توجه است؛ مانندِ:
ابتدا كردن به معناى آغاز كردن، شروع كردن: اكنون به تفسير آيت ابتدا كنيم (ج ۱، ص ۵۰). [١]
ابتدا مى كنم اين كتاب مجيد را به نام خدا. (همان).
انتظار كردن به معناى منتظر بودن: آيت در جهودان انزله بود و آن ايشان انتظار مى كردند روزگار رسول را و بيرون آمدن او (همان، ص ۱۴۰).