تفسير پژوهي ابوالفتوح رازي - ایازی، سید محمد علی - الصفحة ١٩٤
هدف از اين بخش آن است كه برابرسازيهايى كه در ترجمه مستقل آيات و بخش تفسير ابوالفتوح رازى انجام گرفته، مورد كند و كاو قرار گيرد و روشن شود كه آيا ابوالفتوح رازى در گزينش واژگان فارسى توانسته عهده دار بارِ مفاهيم بلند كلام خداوند باشد.
از سوى ديگر، اين برابرسازيها و واژه گزينى تا چه اندازه هنرمندانه انجام گرفته و آيا مى توان در حركت ابوالفتوح رازى مهارت و شگفتى زبانى مشاهده كرد؟
بى گمان در اين متن نمونه اى از واژگان سره و زيبا مى توان يافت، اما اين پرسش مطرح است كه اين حركت در بستر چه جريانى قرار داشته و متأثر از چه فرهنگ و اثر قرآنى بوده است؟ به يقين، اين تفسير نماينده ويژگيهاى زبان فارسى در عصر و محيط پيدايى خود است و از اين رو، بايد تغييرات آوايى كه نتيجه تأثيرپذيرى اين اثر از گويشهاى بومى خود بوده، بررسى گردد و به تغيير صامتها يا ابدال، كاهش يا تخفيف و افزايش واجها يا حروف زايد و نيز تغيير كيفى آواها مثل اشباع و نظاير آن توجه شود و حتى در صورتى كه نياز به مقايسه و تطبيق است، از تفسيرهاى ديگر استفاده گردد تا مهارتهاى ابوالفتوح عيان گردد و روش او از تفسيرهاى پيشين ممتاز شود.