دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٠٩
وتُبصِرُ بِهِ بَعدَ العِشوَةِ ، وتَنقادُ بهِ بَعدَ المُعانَدَةِ . [١] خداى سبحان ، ذكر را جلاى دل ها كرد كه [گوش ]پس از سنگينى ، بدان مى شنود و [ديده] پس از نابينايى ، بدان مى بيند و پس از لجاجت ، با آن [در برابر خدا] رام مى شود . دَوامُ الذِّكرِ يُنيرُ القَلبَ وَالفِكرَ . [٢] مداومت بر ذكر ، دل و انديشه را نورانى مى كند . مُداوَمَةُ الذِّكرِ قوتُ الأَرواحِ ومِفتاحُ الصَّلاحِ . [٣] دوام ذكر ، خوراك جان ها و كليد درستى است . دسته سوم ، احاديثى كه معرفت خدا و انس با خدا و محبّت او را ثمره ياد خدا مى دانند ، مانند آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده است : مَن أكثَرَ ذِكرَ اللّه ِ عز و جل أَحَبَّهُ اللّه ُ . [٤] هر كس خدا را فراوان ياد كند ، خداوند [ نيز] او را دوست خواهد داشت . و امام على عليه السلام فرموده است : الذِّكرُ مِفتاحُ الأُنسِ . [٥] ذكر ، كليد اُنس است . و نيز همه احاديثى كه در باب اوّل و دوم اين فصل گذشت . بنا بر اين ، «ياد خدا» در گام اوّل سلوك ، آينه دل را از زنگارهاى اخلاق و
[١] نهج البلاغة : خطبه ٢٢٢ .[٢] غرر الحكم : ح ٥١٤٤ .[٣] غرر الحكم : ح ٩٨٣٢ .[٤] الكافي : ج ٢ ص ٥٠٠ ح ٣ ، الزهد ، حسين بن سعيد : ص ٥٥ ح ١٤٨ ، بحار الأنوار : ج ٩٣ ص ١٦٠ ح ٣٩ .[٥] غرر الحكم : ح ٥٤١ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ٤٠ ح ٨٨٦ .