٢٤ . نقطة الوحدة در معنى : «من عرف نفسه» ، شيخ ابو اسحاق (تركى) . [١] ٢٥ . معنى : «من عرف نفسه» ، از امام محمّد غزالى (تركى) . [٢] ٢٦ . رساله قبس المقتبس ، از ملاّ حبيب اللّه شريف كاشانى . [٣] ٢٧ . شرح حديث «من عرف نفسه فقد عرف ربّه» ، از سيّد محمّد مهدى تنكابنى . [٤] بجز رساله هاى مستقل ، شروح ضمنى نيز بر اين حديث ، بسيار است كه به برخى از آنها اشاره مى شود : ١ . صد كلمه ، رشيد الدين وطواط (كلمه ششم ص ٥ ـ ٦) . ٢ . الميزان فى تفسير القرآن ، سيّد محمّد حسين طباطبايى (ج ٦ ص ١٦٩ ـ ١٧٦) . ٣ . صد كلمه ، حسن حسن زاده آملى (كلمه ٢٦) . ٤ . هزار و يك نكته ، حسن حسن زاده آملى (نكته ١٠٥ ، ١٢٨ و ٥٤١) .

سه . معانىِ حديث

براى اين حديث ، معانى فراوانى گفته اند ، تا آن جا كه استاد حسن زاده آملى ، تحت عنوان : برخى از معانى حديث شريف «من عرف نفسه فقد عرف ربّه» ، ٩٢ معنا ذكر كرده است . [٥] برخى معتقدند كه در اين حديث ، اشارات لطيف و ارشادات روشنى به اصول دين : خداشناسى ، صفات ثبوتى و سلبى ، عدل ، نبوّت ، امامت و معاد ،

[١] فهرست نسخ خطّى كتاب خانه آية اللّه مرعشى : ص ١٥٠ .[٢] فهرست نسخ خطّى كتاب خانه آية اللّه مرعشى : ص ١٤٩ .[٣] اين رساله در فصل نامه علوم حديث (ش ٤ ص ١٢٥) به چاپ رسيده است .[٤] اين رساله در ميراث حديث شيعه (دفتر اوّل ص ١٥٠ ـ ١٧٢) به چاپ رسيده است .[٥] هزار و يك كلمه : ج ٣ ص ٢٠٠ (كلمه ٢١٦) .