مَعرِفَةُ النَّفسِ أنفَعُ المَعارِفِ . [١] سودمندترينِ شناخت ها ، خودشناسى است . و از امام باقر روايت شده : لا مَعرِفَةَ كَمَعرِفَتِكَ بِنَفسِكَ . [٢] هيچ شناختى مانند اين نيست كه خود را بشناسى .

٢ . زيان هاى جهل به خود

دسته دوم ، احاديثى اند كه به بيان زيان هاى نشناختن خود پرداخته اند . در اين احاديث ، تأكيد شده است كه انسان تا خود را نشناسد ، نمى تواند جهانبينى درستى داشته باشد و راه رستگارى و نجات را در زندگى بيابد . بخشى از سخنان امام على عليه السلام در اين باره ، چنين است : مَن جَهِلَ نَفسَهُ كانَ بِغَيرِ نَفسِهِ أجهَلَ . [٣] آن كه خود را نشناسد ، به غير خود ، نادان تر است . كَيفَ يَعرِفُ غَيرَهُ مَن يَجهَلُ نَفسَهُ ؟! [٤] آن كه خود را نشناخته است ، چگونه ديگرى را بشناسد ؟! لا تَجهَل نَفسَكَ فَإِنَّ الجاهِلَ مَعرِفَةِ نَفسِهِ جاهِلٌ بِكُلِّ شَيءٍ . [٥] از خود ، بى خبر مباش كه بى خبر از خود ، از همه چيز بى خبر است . مَن لَم يَعرِف نَفسَهُ بَعُدَ عَن سَبيلِ النَّجاةِ ، وخَبَطَ فِي الضَّلالِ وَالجَهالاتِ . [٦]

[١] ر . ك : غرر الحكم : ح ٩٨٦٥ .[٢] ر . ك : تحف العقول : ص ٢٨٦ ، بحار الأنوار :ج٧٨ ص١٦٥ ح١ .[٣] ر . ك : غرر الحكم : ح ٨٦٢٤ .[٤] ر . ك : عيون الحكم والمواعظ : ص٣٨٣ ح٦٤٦٧ .[٥] ر . ك : غرر الحكم : ح ١٠٣٣٧ ، عيون الحكم والمواعظ : ص٥٢٤ ح٩٥٤٧ .[٦] ر . ك : غرر الحكم : ح ٩٠٣٤ .