دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٥٣
دو . توحيد و مراتب آن
توحيد ، اساس خداشناسى است و بدون آن ، اعتقاد به وجود خدا كامل و ثمربخش نيست ، چنان كه امام على عليه السلام مى فرمايد : أوّلُ الدّينِ مَعرِفَتُهُ ، وكَمالُ مَعرِفَتِهِ التَّصديقُ بِهِ ، وكَمالُ التَّصديقِ بِهِ تَوحيدُهُ . [١] آغاز دين ، شناخت خداست ، و كمال شناخت او ، باور آوردن به اوست ، و كمال باور آوردن به او ، يگانه دانستن اوست . بخش دوم از آيات و احاديثى كه ذيل عنوان «اللّه » آمده اند ، به تبيين ارزش عقيده به يگانگى خدا و مراتب آن ، اختصاص دارد . در يك جمله ، موحّد واقعى ، آن است كه خداوند متعال را در ذات ، صفات و افعال ، يكتا بداند ، براى او در آفرينش ، ربوبيّت و تدبير جهان ، شريك قائل نباشد ، در قانون گذارى و تشريع احكام ، شرك نورزد وتنها از قانون او در زندگى فردى و اجتماعى پيروى كند ، و تنها از او و كسانى كه او امر مى كند ، اطاعت نمايد و تنها او را بپرستد .
سه . شناخت نام ها و صفات خداوند
درباره نام ها و صفات خداوند متعال ، پرسش هاى مختلفى وجود دارد كه در مبحث خداشناسى بايد به آنها پاسخ داد ، مانند اين كه : خداوند متعال ، چند اسم و صفت دارد؟ نام ها و صفات خداوند ، به چه معنا هستند؟ و چه تفاوتى ميان نام ها و صفات خدا با نام و صفات ديگران وجود دارد؟ نام هاى خدا چند قسم اند؟ مقصود از نام هاى لفظى و تكوينى چيست؟ مقصود از اسم اعظم خدا چيست؟ نام هاى خداوند ، چه نقشى در تدبير جهان دارند؟ و بالأخره ، شخص
[١] ر . ك : دانش نامه ميزان الحكمة : ج ٥ ص ١١٨ ح ٢٦٩٤ .