دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٥١
اين معانى است : معبود ، ذاتى كه انديشه ها در شناخت حقيقت او متحيّرند ، ذاتى كه دل ها به ياد او آرام مى گيرند ، پناهگاهى كه مردم در سختى ها به او پناه مى برند ، حقيقتى كه از ديده ها پوشيده است . امّا بنا بر اين كه لفظ جلاله عَلَم باشد ، اين لفظ ، نام است براى ذات جامع صفات جمال و جلال .
اللّه ، در قرآن و حديث
از منظر قرآن و احاديث ، نام «اللّه » ، مهم ترين نام آفريدگار جهان است و بيش از ساير نام هاى او [١] كاربرد دارد . اين نام در قرآن كريم ، ٢٣٩٣ بار تكرار شده است . امام على عليه السلام درباره اهميّت لفظ جلاله (اللّه ) مى فرمايد : اللّه ُ أعظَمُ اسمٍ مِن أسماءِ اللّه ِ عز و جل ، وهُوَ الاسمُ الَّذي لا يَنبَغي أن يُسمّى بِهِ غَيرُ اللّه ِ ، ولَم يَتَسَمَّ بِهِ مَخلوقٌ . [٢] اللّه ، بزرگ ترين نام از نام هاى خداوند است و نامى است كه سزاوار نيست غير خدا به آن ناميده شود و هيچ مخلوقى بِدان ناميده نشده است . با تأمّل در احاديثى كه كلمه «إله» و «اللّه » را تفسير كرده اند ، روشن مى گردد كه لفظ جلاله در اصل ، مشتق است و معانى مختلفى كه براى مبدأ اشتقاق آن در منابع لغت ذكر شده است ، نه تنها با هم تعارضى ندارند ، بلكه هر يك به بخشى
[١] پس از «اللّه » ، نام هاى «رحيم» با دويست و بيست و هشت بار «رحمان» با صد و شصت و هشت بار و«عليم» با صد و شصت و دو بار ، نام ها و صفات پركاربرد خداوند در قرآن اند . بسيارى از نام ها و صفات نيز فقط يك بار در قرآن به كار رفته است ، مانند : «الاوّل» ، «الآخر» و «صمد» و . . . . براى آگاهى بيشتر از اين نام ها و صفات ، ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٥ ، الأسماء والصفات .[٢] ر . ك : ص ٤٠٤ ح ٢٤٥٠ .