فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٨٧ - پول
عيار (پولى كه ارزش آن به عنوان يك كالا در اهداف غير پولى، معادل ارزش آن در اهداف پولى بود) رايج بود.
در تكامل پول كالايى تمام عيار، پول تمام عيارِ نماينده پديد آمد؛ پول نماينده، پول كاغذى يا سكههايى جز طلا و نقره است با پشتوانه طلا و نقره كه قابليت تبديل به آن دو را داشت. پول كاغذى در نظام پولى تمام عيار نماينده، معادل سكههاى تمام عيار است. به عبارت ديگر دارنده پول نماينده، طلبكار همان پشتوانه است.
پول نماينده، زمينه ساز پيدايى پول اعتبارى شد؛ پولى كه ارزش كالايى ناچيز دارد و به تعبير ديگر، ارزش غير پولى آن كمتر از ارزش پولى آن است.
پول اعتبارى سه نوع است:
١. پول حكمى كه به حكم دولت مىتواند در پرداختها بهكار گرفته شود. پولهاى كاغذى و مسكوك كنونى، پول حكمى هستند.
٢. پول تحريرى يا پول سپرده كه نهادهاى اقتصادىِ سپردهپذير آن را منتشر مىكنند و پشتوانه آن، بدهيهاى نگهدارى شده نزد نهاد منتشر كننده آن است. سپردهگذار مىتواند براى پرداخت بهاى كالا و خدمات چك بنويسد. پول تحريرى در واقع حوالهاى است براى دريافت پول حكمى.
٣. پول الكترونيكى كه افراد به وسيله علائم الكترونيكى، سپرده گذارى يا خريد مىكنند و در دهههاى اخير رايج شده است. از مزاياى پول الكترونيكى، تسهيل انتقال موجودى پول حكمى از حسابى به حسابى ديگر است.(١)
در متون اسلامى، از جمله در منابع فقهى با واژههايى چون ثمن، درهم، دينار(-->دينار)، ذهَب، فضّه، نقد و جز اينها به مفهوم پول اشاره شده است و در قرآن كريم، واژه وَرِق به معناى نقره آمده است.(٢)در احاديث نيز از دينار و درهم، بسيار سخن رفته است. سخن در اين مقاله درباره پول اعتبارى است. از پول كالايى فلزى (طلا و نقره) در مقاله نقدين(-->نقدين)سخن گفته خواهد شد. پول اعتبارى از عناوين جديد است كه در بخش مسائل مستحدثه و نيز پاسخ به استفتائات از احكام آن سخن گفته شده است.