فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢١٨ - بینایی
بين الفجرين
بين الفَجْرَيْن:فاصله زمانى بين فجر كاذب و صادق.
از آن به مناسبت در باب صلات ياد شده است.
خواندن نماز شفع و وتر ـ بعد از خواندن هشت ركعت نماز شب(١)(-->نماز شب)ـ و نيز نافله صبح(٢)در بين الفجرين افضل است.
بينايى
بينايى: قوّه ديدن رنگها و شكلها، از حواس پنجگانه.
از آن به مناسبت در بابهاى صلات، قضاء، قصاص و ديات سخن رفته است.
صلات:مستحب است مؤذّن، بينا و وقت شناس باشد.(١)
قضاء:در شرط بودن بينايى در قاضى اختلاف است.(٢)
قصاص و ديات:اگر بر اثر جنايت عمدى، بينايى كسى از بين برود جانى قصاص مىشود. اگر قصاص موجب آسيب رسيدن به حدقه يا مژگان چشم گردد، حقّ قصاص ساقط و تنها ديه ثابت مىشود.(٣)از بين بردن بينايى دو چشم موجب ثبوت ديه كامل(-->ديات)و يك چشم موجب ثبوت نصف ديه است.(٤)
با اختلاف جانى و مَجْنىٌعَلَيه در زوال بينايى، به اهل خبره(-->اهل خبره)رجوع مىگردد و شهادت دو مرد متخصص و عادل يا يك مرد و دو زن در اين خصوص پذيرفته مىشود.(٥)اگر نظر آنان بر عدم بازگشت بينايى يا بازگشت آن پس از مدّتى معيّن باشد و با سپرى شدن آن مدّت بينايى باز نگردد و يا مَجْنىٌعَلَيه قبل از رسيدن آن مدّت بميرد، ديه استقرار مىيابد. برخى گفتهاند: در فرض عدم تعيين زمان براى بازگشت بينايى نيز ديه مستقر مىشود. درصورت بازگشت بينايى در زمان تعيين شده، در ازاى مدّتى كه بينايى از دست رفته است ارش(-->ارش)تعلّق مىگيرد.
برخى در فرض اختلاف گفتهاند: چشمان مَجْنىٌعَلَيه در مقابل تابش نورى قوى همچون خورشيد قرار داده مىشود. اگر از نور متأثّر و بسته شد حكم به كذب