فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٨٣ - بیع سلف
هرچند برخى در بطلان آن تأمّل و توقّف كردهاند.(١٠)و اگر بخشى از بها قبل از جدا شدن پرداخت گردد به همان نسبت، معامله صحيح است. البتّه گروهى تصريح كردهاند درصورت عدم كوتاهى هر يك از فروشنده و خريدار در اين امر (گرفتن يا دادن بعض بها)، هريك از آنان مىتواند معامله را فسخ كند.(١١)
شرط مدّتدار بودن بهاى كالا در بيع سلف، موجب بطلان معامله مىشود(١٢)(-->بيع دين به دين).
ج. معلوم بودن مقدار كالا به لحاظ وزن يا پيمانه در صورت پيمانهاى يا وزنى بودن آن. همچنين بهاى كالا درصورتى كه وزنى يا پيمانهاى باشد.(١٣)در اينكه بيع سلف در كالاى شمارشى به صورت شمارشى جايز است يا نه، اختلاف مىباشد.(١٤)در كالاهايى كه تعيّن آنها با مشاهده است، مشاهده كفايت مىكند.(١٥)
د. زمان تحويل كالا بايد معلوم باشد و چنانچه مدّت معلوم نباشد يا بهگونهاى باشد كه از حيث زياده و نقصان نوسان داشته باشد معامله باطل است.(١٦)
هـ . داشتن قدرت بر تحويل كالا در زمان مقرّر؛ بدين معنا كه فروشنده براى تحويل، زمانى را معيّن كند كه جنس در آن زمان ـ برحسب عادت ـ يافت شود و قابل تحويل باشد.(١٧)
و. معيّن بودن مكان تحويل كالا. مشهور اين شرط را معتبر نمىدانند،(١٨)ليكن بسيارى از معاصران يا احتياط را در تعيين دانسته و يا به آن فتوا دادهاند.(١٩)اگر هنگام عقد براى تحويل كالا مكانى را شرط كنند، سپس بر مكانى ديگر توافق نمايند جايز است.(٢٠)
احكام سلف:آيا فروختن كالاى خريدارى شده به سلف قبل از رسيدن اجل آن صحيح است؟ بر عدم صحّت ادّعاى اجماع شده است؛ برخى قائل به صحّت شدهاند. فروش كالاى ياد شده پس از رسيدن اجل و پيش از تحويل گرفتن كالا به فروشنده قبلى جايز است؛ ليكن به ديگرى، محلّ اختلاف مىباشد.(٢١)البتّه فروختن كالا قبل از تحويل آن ـ بنابر قول به جواز ـ مكروه است. برخى، كراهت را به كالايى كه طعام باشد و برخى