فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٨ - تراخی
اصل عدم تذكيه:از قواعد مشهور فقهى كه در باب صيد و ذباحه مطرح شده، اصل عدم تذكيه هنگام شك در تذكيه است. منشأ شك در تذكيه يا شبهه موضوعى(-->شبهه موضوعى)است و يا شبهه حكمى(-->شبهه حكمى). شك در تذكيه از نوع اوّل، يا به جهت شك در قابليت حيوان براى تذكيه است و يا به جهت شك در تحقّق شرايط تذكيه. اصل عدم تذكيه در فرض دوم جارى و جريان آن در فرض اوّل محل اختلاف است.
شك در تذكيه از نوع دوم نيز يا به جهت عدم آگاهى از قابليت حيوان براى تذكيه است و يا به جهت شك در شرطيت چيزى در تحقّق تذكيه.
جريان اصل عدم تذكيه در موارد شبهه حكمى مورد اختلاف است. البتّه برخى بر قابليت هر حيوان براى تذكيه ـ جز آنچه عدم قابليت آن به دليل ثابت شده است ـ ادّعاى اجماع كردهاند؛ بنابر اين در فرض شك در قابليت ـ چه در شبهه موضوعى و چه در شبهه حكمى ـ حكم به قابليت مىشود و نيازى به اجراى اصل حلّيت و طهارت نيست.
بحث ديگرِ مطرح در اينجا اين است كه آيا مفاد اصل عدم تذكيه تنها حرمت خوردن گوشت حيوان و عدم صحّت نماز با آن است يا نجاست نيز مىباشد؟ مشهور قول دوم است.(٨)
تَذَلُّل -->خضوع
تراخى
تَراخى: امتداد زمانى انجام دادن عمل.
هرگاه ظرف امتثال عملى مانند نماز بر حسب زمان امتداد داشته باشد، تأخير عمل از اوّل وقت امكان امتثال آن