فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٥١ - تغییر
مردار پيدا كند ـ متغيّر شده محكوم به نجاست نيست.(٢)
٣. تغيّر به اوصاف سه گانه:از شرايط نجس شدن آب، تغيّر به يكى از اوصاف سه گانه نجاست؛ رنگ، مزه و بو مىباشد. تغيّر به ديگر اوصاف نجاست همچون گرمى، سردى و غلظت بنابر تصريح بسيارى موجب نجاست نمىشود بلكه عدّهاى بر عدم نجاست به غير اوصاف سه گانه، ادّعاى اجماع كردهاند.(٣)
٤.تغيّربهصفتيا سنخ صفت نجاست:آيا در تغيّر شرط است كه به مثل صفت عين نجس، مثلاً سرخى در تغيّر به خون يا سنخ و جنس آن صفت ـ همچون زردى كه سنخ صفت سرخى خون به شمار مىرود ـ باشد يا تغيّر به يكى از اوصاف سهگانه به سبب ملاقات با عين نجس موجب نجاست آب مىگردد هرچند مثل يا سنخ صفت عين نجس نباشد، بدين معنا كه وصف، پس از ملاقات عين نجس با آب به سبب نجاست، پديد آيد و قبل از آن نه در آب بوده و نه در عين نجس؟ نظر اكثر فقها قول دوم است.(٤)
٥. تغيّر به اوصاف سه گانه متنجّس:تغيّر يادشده سه صورت دارد.
الف. متنجّس، حامل اجزاى نجس باشد؛ بهگونهاى كه سبب پراكنده شدن آن اجزاء در آب و تغيّر آن گردد.
ب. متنجّس، حامل صفت نجاست باشد و بدون پخش اجزاى نجس در آب، آن را به وصف نجاست تغيير دهد.
ج. متنجّس، آب را به وصف خود تغيير دهد، مانند آنكه شيره نجس در آب كُر ريخته و آب، رنگ آن را بگيرد و زرد شود.
در صورت اوّل، آب نجس مىشود. در صورت دوم، نظر گروهى بر نجاست آب است؛ ليكن برخى، حكم مجاورت را بر آن جارى دانستهاند. برخى ديگر حكم به نجاست را مشكل دانسته و احتياط كردهاند. و بالاخره گروه چهارم، معيار را صدق تغيّر به نجاست دانسته و گفتهاند: اگر به نظر عرف، تغيّر مستند به نجاستى باشد كه سبب نجس شدن متنجّس شده، موجب نجاست آب مىگردد. در صورت سوم آب نجس نمىشود؛ هرچند