فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٢٣ - تلقيح مصنوعى
و مادر را كسى مىدانند كه حامله به مولود شده و او را زاييده است ـ فرزند را تنها به مادر ملحق دانستهاند. در نتيجه چنين مولودى بدون پدر خواهد بود.(١٢)
مولود حاصل از تلقيح به روش تزريقى در صورتى كه نطفه از مرد اجنبى باشد بنابر نظر گروهى از قائلان به حرمت اين عمل از نظر نسب، محكوم به احكام صورت قبلى است، هرچند كار حرامى صورت گرفته است؛(١٣)ولى گروهى ديگر گفتهاند: اگر اين عمل به شبهه انجام شده باشد ـ بدين معنا كه گمان هر دو آن باشد كه نطفه تزريقى نطفه شوهر بوده كه به همسرش تزريق شده است ـ احكام مولود متولّد شده به وطى شبهه بر اين مولود بار و در نتيجه همه احكام فرزند ثابت مىگردد و در صورت آگاهى هر دو از حقيقت، در مسائل ارث، محرميت و ازدواج، حكم به رعايت احتياط كردهاند.(١٤)
برخى از اينان فتوا به عدم ثبوت نسب داده، ليكن در خصوص مسئله ازدواج، مولود را در حكم فرزند دانستهاند. در نتيجه مردِ صاحب نطفه و نيز زنِ صاحب تخمك نمىتوانند با مولود ازدواج كنند.(١٥)البتّه بنابر قول به جواز اين عمل يا در موارد جواز آن، مولود ـ جز بنابر بعضى مبانى كه خواهد آمد ـ به هردو (زن و مرد) ملحق مىشود؛ از اينرو در فرض تركيب اسپرم و تخمك زن اجنبى در خارج رحم، سپس انتقال آن به رحم مصنوعى، بعضى بر الحاق مولود به صاحب اسپرم و تخمك تصريح كردهاند.(١٦)فرض تركيب اسپرم مرد با تخمك زن اجنبى و سپس انتقال آن به رحم همسر آن مرد نيز همين حكم را دارد.(١٧)
البتّه بنابر قول به اينكه مادر به كسى اطلاق مىشود كه آبستن شده و نوزاد را زاييده است، همسر صاحب اسپرم، مادر بهشمار مىرود نه صاحب تخمك؛(١٨)ليكن بنابر قولى كه صاحب تخمك را مادر مىداند؛ نسبت به زنى كه بچه را زاييده است برخى در احكام مربوط به محرميت و ازدواج تصريح بر رعايت جانب احتياط كردهاند.(١٩)اين حكم در فرض تركيب اسپرم شوهر و تخمك يكى از همسران وى