فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٥٥ - پرنده
خورده و در نتيجه حكم به تقدّم اصل عدم تذكيه بر اصل اباحه و حرمت پرنده مشكوك مىشود؟(٢)
حلال گوشتان:كبوتر، مرغ و تمامى انواع و اقسام گنجشك(٣)و نيز شترمرغ(٤)و ملخى كه بال درآورده و پرواز مىكند،(٥)حلال گوشت هستند. خوردن گوشت هدهد(٦)و پرستو كراهت دارد. برخى قائل به حرمت گوشت پرستو شدهاند(٧)(-->پرستو). همچنين گوشت فاخته، چكاوك، هوبره و بويژه وركاك (صُرَد)، صوّام(-->صوّام)و سبزه قبا (شيرگنجشك) مكروه است.(٨)
برخى از اجزاى حيوانات حلال گوشت ـ هرچند تذكيه شوند ـ حرام است. از آن اجزاء در پرندگان تنها فضله، خون، زهره دان، سپرز، مردمك چشم و ـ در برخى پرندگان همچون خروس ـ نرى (بيضتين) وجود دارد. در حرمت خوردن اجزاى ياد شده جز فضله ـ به جهت خباثت ـ و خون ـ به جهت نجاست و خباثت ـ اختلاف است.(٩)
حرام گوشتان:حرمت گوشت پرنده يا ذاتى است يا عرضى.
حرام گوشتان ذاتى را سه نوع تشكيل مىدهند:
١. چنگالداران؛ خواه داراى چنگال قوى درنده شكار، مانند عقاب و باز باشند، يا ضعيف همچون كركس.(١٠)در حرمت گوشت كلاغ(-->كلاغ)اختلاف است.(١١)
٢. مسخ شدگان كه عبارتند از طاووس، خفاش و زنبور(١٢)(-->مسوخ).
٣. خبائث(-->خبيث)مانند مگس و پشه.(١٣)
حرام گوشتان عرَضى به پرندگان حلال گوشتى اطلاق مىشود كه از نجاسات تغذيه مىكنند و حرمت، بر گوشت و تخم آنها عارض مىشود(-->نجاستخوارى). اين نوع حرمت با استبراء(-->استبراء)بر طرف مىگردد.
بنابر قول منسوب به مشهور گوشت و تخم پرندهاى كه انسان آن را وطى كرده حرام است(-->آميزش با حيوان).
نشانههاى تشخيص:براى شناخت پرنده حلال گوشت از حرام گوشت در موارد مشكوك دو نشانه ذكر شده است: