إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٩٣ - باب سى و پنجم در توكل بخداوند

چنان كه ميفرمايد: هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ[١] خداوند قرار داد زمين را براى شما نرم و هموار (و مطيع و مسخر) پس شما در پست و بلنديهاى آن حركت نمائيد و روزى خود را بدست آوريد و بخوريد.

و منقولست كه عربى داخل مسجد گرديد، حضرت رسول ٦ فرمود: آيا شتر خود را بستى؟ عرضكرد: نه، توكلت على اللَّه رها كردم، آن حضرت فرمود: شتر خود را ببند و توكل بر خدا كن (در محفوظ و سالم بودن).

و خداوند پيغمبر ٦ و امّتش را أمر بتوكل فرموده بقولش كه ميفرمايد: خُذُوا حِذْرَكُمْ*[٢] يعنى اى پيغمبر تو و مردم مسلمان سلاح جنگى با خود برداريد و (براى پيشرفت دين) توكل بر خدا داشته باشيد.

دروغ ميگويد هر كه بگويد بزبان «توكلت على اللَّه» و قلبا توكل نداشته باشد، و يا راضى نباشد به آنچه كه خداوند براى او پيش مى‌آورد! زيرا توكل تسليم شدن بخدا و التفات و توجه باو داشتن و قطع طمع از مردم است.

چنان كه گفته شده است براى متوكل سه درجه است انقطاع از مردم تسليم خدا بودن، و راضى بقضاى الهى بودن، پس هر كه چنين باشد ساكت ميگردد و آرامش پيدا ميكند بوعده‌هاى خداوند و اكتفا ميكند بتدبير او و راضى مى‌شود بحكم او.

و منقولست كه گفتند بمردى چرا ترك كسب و تجارت كردى؟

[١]. ٥١- الملك

[٢]. ٧١- النساء