إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٤٢ - باب چهل و سوم در سخاوت و فائده دنيائى و آخرتى آن

كسى است كه اكرام نموده باشد هفتاد پيغمبر را و هر كه يكدرهم خرج كند براى مهمان (ثوابش) مانند كسى است كه در راه خدا هزار هزار دينار انفاق نموده باشد.

راوى گويد كه روزى خدمت حضرت صادق ٧ بودم آن حضرت فرمود: آيا ميدانى شحيح كيست؟ عرضكردم بخيل، فرمود: بلكه بدتر است از بخيل زيرا بخيل فقط آنچه را كه خود دارد بخل ميكند و ليكن شحيح از آنچه كه خود دارد و از آنچه كه مردم دارند بخل دارد، و علاوه از آن حرص و طمع هم دارد كه هر چه را مى‌بيند مردم دارند آرزوى داشتن آن را ميكند خواه از حلال بدستش آيد يا از حرام، و هيچ وقت سير نميشود و قانع نميگردد بروزى خداوند.

و بخيل را سه علامت است، از گرسنگى (و فقر آينده) ميترسد، و مضطربست كه مبادا سائلى از او چيزى بخواهد، و مرحبا ميگويد بكسانى كه چيزى انفاق ميكنند اگر چه اندك باشد[١] و براى سخاوتمند سه علامت است: عفو و بخشش از خطا و لغزش ديگران بعد از يافتن قدرت انتقام، و اخراج زكاة از مال، و دوست داشتن صدقات را (چه خود و يا غير خود دهد).

و مرويست از نبى اكرم ٦ كه چون خداوند بهشت را آفريد، بهشت عرضكرد: خدايا مرا براى چه كسانى خلق فرمودى؟ خطاب رسيد: براى هر سخىّ و پرهيزكارى، گفت: پروردگارا راضى‌

[١]. بخيل چون بخالت دارد اگر كسى اندكى انفاق كند آن را عمل بزرگى ميپندارد بلكه خارق عادتش ميداند لذا مرحبا ميگويد، و ليكن مرد سخى از انفاق ديگران تعجب نميكند بلكه قلبا خوشنود مى‌شود.