إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٠٨ - باب سى و هشتم در صبر و فائده و مراحل آن
نافرمانى خدا) صبر پيشه كرديد تا عاقبت نيكو يافتيد[١].
و صبر بر سه قسم است، صبر بر مشقت عبادت، صبر كردن از معصيت و صبر نمودن هنگام بلا و مصيبت.
و فرمود: (حضرت امير المؤمنين) ٧ صبر همانند شتر رام و راهوار است كه صاحب خود را بزمين نميزند، و صبر كردن در مصيبات خود يكنوع مصيبتى است بر دشمنان و سرزنشكنندگان.
و شكى نيست كه صابر بر بلا صاحب اجر و مقام ميگردد و دشمنانش مخذول و منكوب ميشوند، و سالم ميماند از ضرر و زيان جزع و فزع كه پاره كردن لباس و يا صدمه زدن ببدنست، زيرا هر كه صبر نكرد در بلا و جزع و بىتابى كرد بسه آفت گرفتار مىشود، و آن ضايع شدن اجر و شماتت دشمنان، و ضرر بنفس وارد كردنست.
و سزاوار است براى عاقل اينكه مصيبات براى او پند و موعظه باشد پس اگر مثلا ضررى بمالش وارد آمد چنان حساب كند اگر ببدن او وارد ميشد چه ميكرد، پس الحال كه بدنش سالم است حمد و ثناى الهى را بجا آورد، و ديگر آنكه ملاحظه كند احوال كسانى را كه ببلاى عظيمتر از بلاى او گرفتار شدند و مصيبت شديدتر بايشان رويداده پس شكر الهى را بجا آوردند.
و نيز هميشه خود را آماده بلاهاى بزرگ كند تا اگر كمى از بلا باو رسد آن را نعمت داند و بتواند بر آن شكر كند.
و لازم است بر بنده كه در مصائب و بلايا و فقر و فاقه و تنگى معاش نگاه به آن كسانى كند كه بلا و مصيبت و فقرشان از او بيشتر است، و هم در اعمال خير خود نظر نمايد بآن كسانى كه اعمال خيرشان بيشتر است
[١]. صبر عبارت است از ثبات و اطمينان نفس، و مضطرب و پريشان نگشتن آن در بلايا و مصائب و شدائد است.