إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٧٢ - باب سى و دوم در خشوع

ما أحسن بدمعة ترقى من آماقى و زفير يتردد بين صدرى و التراقى يا سيدى فرّ و حزنى ببرد عفوك و نفس غمى و همى ببسط رحمتك و مغفرتك فانى لا آمن إلا بالخوف منك و لا أعز إلا بالذل لك و لا أفوز إلا بالثقة بك و التوكل عليك يا أرحم الراحمين و خير الغافرين‌[١].

باب سى و دوم در خشوع‌

در فضيلت آن و مدح مؤمنان حق جلّ شأنه ميفرمايد: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ‌[٢] بتحقيق رستگار شدند مؤمنان، و آنان كسانى هستند كه در نمازشان كمال خشوع دارند.

چنين گويد (ديلمى) معنى خشوع خوف دائم داشتن از خدا است كه ملازم قلب انسان باشد، و بعبارت ديگر: خشوع آنست كه هر گاه بعبادت ايستاد تمام فكر و همّت و توجّهش فقط بذات يگانه باشد.

و مرويست كه هر كه خاشع باشد قلبش از او دور شود شيطان، و علامت خشوع قلب انسان اين است كه چشم طمع را فرو بندد و علاقمندى بدنيا را از خود قطع گرداند.

و (علامت ديگر آن اينست كه) آتش شهوت (جنسى- حبّ رياست و غيره را) خاموش نمايد و أمل و آرزويش را ساكن كند، و چون اين چنين شود نور بخشد در قلبش نور عظمت خداوند، پس بالنتيجه آمال‌

[١]. دعائيست مروى از حضرت سجاد( ع) كه پيش از نماز شب خوانده مى‌شود- مترجم.

[٢]. ٣- المؤمنون