إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٠١ - باب سى و ششم در فضيلت شكر نعمتهاى خدا و چگونگى آن

و رحمت حضرت أحديّت قرار گيرد چنان كه ميفرمايد: إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ*[١] بدرستى كه خدا با صبركنندگانست، و چون صابر بلا را نعمت ميشمارد فضيلتش بيشتر و بالاتر است از شاكر بر نعمت.

و مرويست اول كسى كه داخل بهشت مى‌شود حمدكنندگانند و آنها كسانى هستند كه حمد ميكنند خدا را بر بلاهائى كه از ايشان دفع فرموده و شكر ميكنند او را بر چيزهائى كه بمنفعت ايشان آفريده است.

و مرويست كه خطاب رسيد بحضرت موسى بن عمران ٧ كه ترحم ميكنم بر بندگانى كه مبتلا ببلا شده‌اند و هم كسانى كه معافى (سالم) هستند، عرضكرد خدايا دانستم علت ترحم بمبتلايان ببلا را و ليكن معافيان را ندانم (چرا مورد ترحمند)، خطاب آمد زيرا آنها كسانى هستند كه كمتر از شاكرين مرا شكر ميكنند.

و نعمت خدائى بر بندگان بسيار است و كسى قادر نيست شكر همه آن را بجا آورد (مگر آنكه مؤيّد من عند اللَّه باشد) چنان كه ميفرمايد: وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها[٢] اگر بخواهيد نعمت خدا را بشماريد (و شكر تمامى آن را بجا آريد) نميتوانيد، و اين مطلبى است صحيح و نكته‌ايست دقيق زيرا در مدت زمان بسيار كمى انسان نگاهها ميكند كه بيرون از حد و شمار است و كلماتى با گوش خود ميشنود كه حد و احصا ندارد و خود با زبان سخن ميگويد كه شماره ندارد و در يك چشم بهمزدنى چقدر از عروق بدن ساكت مى‌شود كه عدد آن را نميداند، و چقدر از رگها حركت ميكند (و خون را باطراف بدن‌

[١]. ١٥٣- البقره

[٢]. ٣٤- ابراهيم