إرشاد القلوب ت مسترحمی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٣٣ - باب سيزدهم در كوشش در عمل
از خداوند كه جهنم را از آنها دور گرداند، پس خدا امر فرمايد بمالك دوزخ جهنم را دور نمايد، وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي[١] در روز قيامت جهنم را دور نمايد و آدمى متذكر گناهان خود شود و پشيمان گردد، و آن تذكر چه سود بحال او بخشد و با حسرت گويد اى كاش در دنيا براى زندگانى أبدى امروزم كار خيرى انجام ميدادم و براى رضاى خدا صدقه ميدادم و جديت و كوشش ميكردم در عبادات كه در اين روز نائل ميشدم بدرجات عاليه و نعمتهاى هميشگى و ميبودم با شهدا و صالحين در بهشت.
پس اى برادر از خواب غفلت و جهالت بيدار شو و محاسبه كن نفس خود را پيش از روز حساب و اگر از كسى ربا گرفته باشى حلاليت طلب نما، عذر بخواه از كسى كه باو تهمت زده باشى بزنا و يا غيبت او را كرده باشى و يا حيثيت و آبروى او را برده باشى، بدرستى كه در دنيا فقط توبه آدمى قبول مىشود و حق الناس از او ساقط مىشود، و ليكن در آخرت نه توبه قبول مىشود و نه حقى ساقط مىگردد و نه گناهى بخشيده مىشود و نه گريه منفعت دارد.
و فرمود آن حضرت: هيچ فزعى بالاتر از فزع حسرت در قيامت نيست (پس پيش از آنى كه حسرت برى بفكر خود باش زيرا) خلق نفرموده خداوند بندگان را بيهوده چنان كه ميفرمايد: أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً[٢] آيا گمان ميكند انسان كه او را بيهوده خلق كردهاند و غرضى در خلقتش منظور نداشته و بحساب اعمال او نخواهند رسيد. أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً[٣] آيا گمان ميكنيد كه ما شما را بعبث و بازيچه
[١]. ٢٢- الفجر
[٢]. ٣٥- القيمه
[٣]. ١١٤- المؤمنون