و: يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ[١] روزى كه جهنم را گوئيم آيا امروز مملو از وجود كافران شدى، او گويد آيا دوزخيان بيش از اين هم هستند. و: وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها[٢] و در آن روز كتاب اعمال نيك و بد خلق را پيش نهند و اهل عصيان را از آنچه در نامه عمل آنها است ترسان و هراسان بينى، در حالى كه با خود گويند اى واى بر ما اين چگونه كتابى است كه اعمال كوچك و بزرگ ما هيچ فرو نگذاشته جز آنكه همه را احصا كرده.

و مكرر ذكر نموده روز واپسين را در قرآن مجيد و فرو گذار نفرموده در سوره مگر آنكه ياد از روز قيامت فرموده، زيرا رساتر است در ترساندن مردمان و تأكيدتر است در واجب بودن حجت و دليل بر آنها و بينائى است براى آنها و شفقت و مهربانى و موعظه است ايشان را، پس تفكر و تدبر نمائيد از امر قيامت، و فارغ داريد دلهاى خود را براى روز قيامت و نباشيد از جمله غافلين، چنان كه ميفرمايد خداوند سبحان:

أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‌ قُلُوبٍ أَقْفالُها[٣] آيا منافقان در آيات قرآن تفكر و تدبر نميكنند يا آنكه بر دلهاى خود قفلها (ى جهل) زده‌اند پس آگاه باشيد اى برادران بتدبر و تفكر و بصيرت و عبرت گرفتن، زيرا نبى اكرم ٦ فرموده بعد از من بيايد شما را فتنه‌ها مثل ساعات شبهاى تاريك (كه راه رستگارى و رهائى از آن پيدا نيست) صحابه‌

[١]. ٣٠- ق

[٢]. ٤٨- الكهف

[٣]. ٢٤- محمد٦