حياتى‌تر است؛ فورى‌تر است؛ جهات گوناگونى در آن هست كه بر ديگرى ترجيح دارد. از باب مثال حالا بخواهيم محاسبه كنيم مثلًا در ميان احكام اسلامى، يك حكمى وجود دارد كه عبارت است از «حرمت تسليم جامعه‌ى اسلامى در مقابل دشمنان خارجى» و «عدم جواز تسلط بيگانگان بر جامعه‌ى اسلامى». خب، اين يك حكم فقهى است؛ اين كه خارج از فقه نيست! حالا اگر در جايى كه تسلط بيگانگان بر جامعه‌ى اسلامى وجود دارد، مسلمان‌ها بخواهند به اين حكم اسلامى عمل كنند، چه كار بايد بكنند؟ چگونه بايستى اقدام بكنند؟ بايد مجاهدت كنند؛ بايد جان و مال بدهند؛ بايد بسيارى از مضيقه‌ها را براى خودشان قبول كنند. در خلال اين وظايفى كه بايد انجام بدهند، اى بسا برخى از واجبات ديگر اسلامى تحت الشعاع قرار خواهد گرفت و ممكن نخواهد بود كه آن واجبات را ما عمل بكنيم. مثلًا حفظ جان يك واجب شرعى است، حفظ مال ديگران و مالكيت ديگران يك واجب شرعى است؛ اما آن جايى كه مسئله‌ى تسلط بيگانگان مطرح است و اين واجب در ميان است، آن واجبات ديگر تحت الشعاع قرار خواهد گرفت و لازم است كه ما اين تكليف شرعى را بر ديگر تكاليف ترجيح بدهيم. يا آنجايى كه حفظ نظام اسلامى مثلًا اقتضاء مى‌كند كه ما از برخى از تكاليف فرعى صرف نظر كنيم؛ حفظ نظام اسلامى يكى از احكام فقه است؛ اين كه خارج از فقه اسلامى نيست؛ فقه فقط طهارت و نجاست و احكام فردى و جزئى كه نيست؛ حفظ اسلام، حفظ نظام اسلامى، يكى از واجبات فقهى است؛ يكى از تكاليف شرعى است. در مواردى، اگر ما بخواهيم نظام اسلامى را حفظ بكنيم، شايد لازم بشود يكى، دوتا، ده تا از واجباتى را كه اهميت كمترى دارد، فداى اين واجب بكنيم. يا مثلًا حفظ رفاه عمومى در جامعه يا امنيت عمومى در جامعه، يك واجب شرعى است و يكى از احكام فقهى است؛ اين هم جزو فقه است. شايد در